Đề Xuất 11/2022 # Cách Cúng Ông Công Ông Táo Và Những Kiêng Kỵ Người Việt Cần Tránh / 2023 # Top 15 Like | Herodota.com

Đề Xuất 11/2022 # Cách Cúng Ông Công Ông Táo Và Những Kiêng Kỵ Người Việt Cần Tránh / 2023 # Top 15 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về Cách Cúng Ông Công Ông Táo Và Những Kiêng Kỵ Người Việt Cần Tránh / 2023 mới nhất trên website Herodota.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Năm 2021 cúng ông Công ông Táo vào ngày nào? Nên cúng ở đâu? Cách cúng ông Công ông Táo như thế nào? Mâm cỗ cúng và văn khấn cúng ông Táo cần chuẩn bị những gì? Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo theo ý kiến chuyên gia và quan niệm của người Việt ra sao.

Lễ cúng ông Công, ông Táo đặc biệt quan trọng trong tâm linh mỗi gia đình người Việt nhằm bày tỏ lòng thành kính, biết ơn đến những vị thần Táo quân (Thổ Công, Thổ Đại, Thổ Kỳ (ba vị đầu rau) đã luôn phù trợ cho gia chủ suốt một năm.

Theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và chuyên gia phong thủy, tùy vào điều kiện, hoàn cảnh từng gia đình mà tổ chức lễ cúng, chuẩn bị lễ vật cho phù hợp, không cần quá cầu kỳ, mà quan trọng nhất chính là lòng thành kính, “cốt ở cái tâm” của gia chủ.

Vì sao phải cúng ông Công ông Táo?

Lễ cúng ông Công ông Táo (Tết Táo quân, thường vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm) là tập tục truyền thống, nét văn hóa tốt đẹp của người Việt. Đây là ngày lễ vô cùng quan trọng đối với mỗi gia đình Việt Nam từ xưa đến nay.

Nhận thức được tầm quan trọng của lễ cúng ông Công ông Táo, ở Việt Nam, cứ đến 23 tháng Chạp (thậm chí có một số nơi còn cúng sớm hơn), mỗi gia đình Việt Nam lại tất bật lo lễ lạt, bày mâm cơm, chuẩn bị văn khấn để tiễn ông Táo về trời.

Niềm tin rằng, chuẩn bị lễ cúng ông Táo đầy đủ, bài khấn, văn khấn thành tâm để tiễn ông Táo cưỡi cá chép lên trời chầu Ngọc Hoàng, báo cáo những việc trong gia đình của cả năm, giúp mỗi gia đình Việt Nam giữ bếp lửa nồng ấm hạnh phúc, mọi sự hạnh thông, đón năm mới với nhiều điều tốt đẹp nhất.

Theo các chuyên gia về văn hóa và phong thủy, Táo Quân, thực tế có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ, được người Việt Nam chuyển hóa sự tích hai ông một bà là vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Đối với tín ngưỡng dân gian Việt Nam, người dân vẫn quen gọi chung ba vị thần này là Táo quân hoặc ông Công ông Táo.

Vì sao phải cúng ông Công, ông Táo? Người Việt cho rằng, ba vị thần này được Ngọc Hoàng phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm thiện – ác của mỗi người, mỗi nhà trong một năm. Sau đó, cứ vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt – xấu của con người trong một năm để Ngọc Hoàng nắm được, thưởng hay phạt theo đúng hành vi, nhân – quả của mỗi người, mỗi nhà.

© Ảnh : Hoàng Hiếu – TTXVN

Các loại cá đủ kích cỡ.

Tiễn ông Táo về trời cũng là tiễn đi những điều không may, bất hạnh, khó khăn của năm cũ, để chờ đêm 30 Táo quân trở về, đem đến khởi đầu mới, những điều tốt đẹp hơn trong năm mới sắp tới. Đây là ngày lễ và tập tục hầu như không thể bỏ qua hàng năm đối với mỗi người, mỗi gia đình Việt Nam.

Khi nào nên cúng ông Công ông Táo?

Nếu quan niệm dân gian cho rằng, tốt nhất nên cúng ông Công ông Táo trước giờ Ngọ (12h trưa ngày 23 tháng Chạp) để Táo quân kịp về chầu Trời thì GS.Ngô Đức Thịnh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam cho rằng, ông chưa thấy có sách vở, tài liệu nào nói về việc phải cúng ông Táo trước 12h trưa ngày 23 tháng chạp.

Ông cho rằng, có người cúng vào buổi sáng, có người cúng buổi chiều, có người cúng hôm trước, nhưng nếu cúng đúng ngày 23 thì vẫn hay hơn và quan trọng nhất là đúng ngày. Vị chuyên gia cũng khuyến cáo tốt nhất không nên cúng quá sớm, trước vài ngày.

Nhiều chuyên gia phong thủy cũng cho rằng, lễ cúng ông Công ông Táo có thể cúng trước nhưng điều quan trọng hơn cả là nghi lễ phải được tiến hành với sự kính cẩn và thành tâm của gia chủ. Dù nếu cúng đúng ngày nhưng tiến hành qua loa, đại khái, khấn vái không lòng thành, thì cũng không được.

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Vĩnh Kiên cho biết, vẫn có thể cúng sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp, thậm chí, do nhiều yếu tố, điều kiện thời gian, hoàn cảnh, có thể cúng vào chiều tối, tuy nhiên, thời điểm tốt nhất vẫn là từ 11h-13h trưa ngày 23.

“Theo quan niệm dân gian từ 11h – 13h là giờ Ngọ và đây thời điểm các thần quy tụ để chuẩn bị về trời nên thời điểm đẹp nhất vẫn là tối 22 và sáng 23 tháng Chạp”, chuyên gia Nguyễn Vĩnh Kiên nhấn mạnh.

Cách cúng ông Công ông Táo: Nên cúng ở đâu?

Theo vị chuyên gia, mỗi gia đình nên đặt mâm cúng ở hai nơi, ở bếp và bàn thờ tổ tiên.

“Ông Táo phải được cúng dưới bếp, còn ông Công được cúng trên bàn thờ chính trên nhà cùng với gia tiên mới đúng”, chúng tôi Vũ Gia Hiền lưu ý.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Văn hoá Du lịch chia sẻ thêm thông tin rằng, bàn thờ ông Táo đặt trong bếp có thể bên cạnh hoặc bên trên bếp.

Lý giải điều này, GS. Vũ Gia Hiền nhấn mạnh, vị trí đặt bàn thờ cúng thể hiện tín ngưỡng của dân gian thờ vị thần cai quản chuyện bếp núc trong mỗi gia đình với mong muốn giữ cho bếp lửa luôn ấm, gia đình thuận hòa, sung túc.

Chuyên gia nghiên cứu tâm linh Nguyễn Văn Dương lại có ý kiến khác với Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Văn hóa Du lịch – chúng tôi Vũ Gia Hiền. Vị này cho rằng cúng ông Công ông Táo dưới bếp là chưa thật sự chính xác.

Ông Dương nêu quan điểm, điều này chưa thực sự đúng với phong tục cũng như nguyên tắc thờ cúng nhiều thế hệ người Việt Nam. Nhà nghiên cứu này cho rằng, tất cả các vị này đều phải được thờ phụng ở trên bàn thờ chính của gia đình.

“Không ai đi đặt bát hương hay bàn thờ ở dưới bếp để thờ cúng các vị thần linh như ông Táo cả. Nói cúng ông Táo ở dưới bếp mới đúng như vậy là không hiểu văn hóa, tín ngưỡng, quan niệm dân gian từ nhiều đời nay của dân tộc Việt Nam”, chuyên gia Nguyễn Văn Dương nói.

Theo ông Dương, bếp không phải là chỗ để thờ cúng, bởi nơi đó là nơi đun nấu có nhiều uế tạp còn chỗ thờ cúng phải là nơi sạch sẽ, trang nghiêm nhất trong nhà.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Lý học Đông phương lại chia sẻ chung quan điểm với chúng tôi Vũ Gia Hiền.

Theo chuyên gia Nguyễn Vũ Tuấn Anh, các gia đình thường cúng ông Công ông Táo trên bàn thờ gia tiên, nhưng thực tế đây là hai vị thần khác nhau. Như vậy, ông Táo phải được cúng dưới bếp, còn ông Công được cúng trên bàn thờ chính trên nhà cùng với gia tiên mới đúng.

Về vấn đề nên cúng ông Công ông Táo ở đâu, chia sẻ với VOV, Đại đức Thích Chúc Tiếp, Chánh văn phòng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thái Nguyên cho biết, theo truyền thống văn hóa dân gian thì bàn thờ ông Táo đặt trong bếp có thể bên cạnh hoặc bên trên bếp.

Đại đức thông tin rằng, hiện nay ở một số chùa lớn cũng thường có ban thờ riêng cúng Táo quân.

“Xưa, lễ cúng Táo quân thường đặt trong bếp, nơi đặt ban thờ riêng các Táo. Song ngày nay, việc thờ cúng đã đơn giản hóa, nhiều nhà không có ban thờ riêng ông Táo”, Đại đức Thích Chúc Tiếp nhấn mạnh.

Chánh văn phòng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thái Nguyên cũng nêu rõ, với những nhà không có ban thờ Táo quân riêng sẽ chuẩn bị một mâm cơm cúng đặt dưới gian bếp và thêm một mâm khác thắp hương ở ban thờ thần linh, gia tiên thực hiện nghi lễ cúng chính. Khi cúng người dân nên nổi lửa để bếp cháy đỏ rồi bày mâm cỗ cúng theo tục lệ.

Mâm cỗ cúng ông Táo cần những gì?

Người Việt dù bận rộn đến đâu cũng cố gắng chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo chu tất ngày 23 tháng Chạp.

Chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo tươm tất cũng là cách người Việt thể hiện sự kính ngưỡng, biết ơn, lòng thành kính đối với các vị thần và hy vọng trong việc mang lại may mắn, hạnh phúc, sức khoẻ cho cả gia đình trong một năm.

Thông thường, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo truyền thống ở miền Bắc gồm nhiều món. Một số gợi ý cơ bản như gạo, muối, cau, trầu, món rau xào thập cẩm, giò, xôi, gấc, chè, gà luộc, canh xương giò/móng giò hầm, hoa quả, trà, rượu, bình hoa…

Đặc biệt, không thể thiếu tiền vàng mã và cá chép (được coi là phương tiện để ông Táo lên chầu Trời). Cá chép sau đó sẽ được “phóng sinh”, thả về ao, hồ, sông, suối sau khi cúng.

Trao đổi về mâm cúng ngày 23 tháng Chạp, GS. Trần Lâm Biền, chuyên gia nghiên cứu văn hóa dân gian cho rằng, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo không cần thiết phải quá sang trọng, mâm cao cỗ đầy hay cúng bái những món vàng mã đắt tiền như xe máy, điện thoại, iPad, iPhones…

“Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ở các miền có khác nhau một chút. Ngoài mâm cỗ cúng, người miền Bắc thường cúng cá chép sống, người miền Trung thường cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. Ở miền Nam thì đơn giản hơn, người dân thường chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy”, GS. Trần Lâm Biền lưu ý.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, trước khi làm cỗ cúng, các gia đình nên dọn dẹp nhà cửa, ban thờ cho gọn gàng, sạch sẽ.

Theo quan niệm dân gian, lễ vật cúng ông Táo gồm: mũ ông Công ba chiếc (hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà). Chiếc mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ dành cho Táo bà thì không có cánh chuồn.

Ngoài ra còn có hương, đèn nến, lọ hoa tươi, đĩa ngũ quả tươi. Ba bộ mũ áo, hia hài Táo Quân cùng tiền vàng. Để đơn giản có khi người việt chỉ cúng tượng trưng một chiếc mũ ông Công (có hai cánh chuồn) lại kèm theo một chiếc áo và một đôi hia bằng giấy.

Chọn cá chép để cúng ông Táo thế nào cho đúng?

Theo quan niệm dân gian, cá chép cúng táo không nhất thiết phải to, chỉ cần khỏe mạnh, không trầy xước, mất vảy. Không phải cứ mua thật nhiều cá mới là tốt và tăng thêm tài lộc.

Cá chép nên chọn loại cá đỏ. Khi mua, để xem cá còn khỏe hay không, bạn có thể chạm nhẹ vào mặt nước đựng cá, xem cá phản ứng, bơi nhanh, quẫy mạnh chứng tỏ cá còn khỏe. Kỹ hơn, bạn có thể lật nhẹ mang cá lên xem, mang cá còn đỏ tươi, chứng tỏ cá khỏe.

Khi đi phóng sinh, hãy chọn ao, hồ, sông, suối ít ô nhiễm. Không đứng trên cầu phóng sinh cá chép, vừa nguy hiểm, vừa trái với phong tục tín ngưỡng dân gian. Đặc biệt là không ném cả bao, bịch nilon đựng cá chép xuống dòng nước.

Các chuyên gia khuyến cáo, cách đúng nhất để phóng sinh cá là chọn chỗ mép nước gần, nhẹ nhàng nghiêng bát đựng cá hay bao cá để cá tự bơi xuống, hòa vào dòng nước.

Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo

Đối với người Việt Nam, lễ cúng tiễn ông Công ông Táo về trời là phong tục tâm linh quan trọng, “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, do đó, nhiều chuyên gia nghiên cứu và thầy phong thủy đều lưu ý một số kiêng kỵ nhất định, những sai lầm cần tránh như cúng lễ tùy tiện, bừa bãi, lễ vật quá nhiều, chỉ mong cầu xin tài lộc, tiền của…

Đâu là những món kiêng cúng khi tiễn ông Táo về Trời? Có thể nói, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo tùy thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh từng gia đình, điều quan trọng nhất là thành tâm.

Theo đó, mỗi gia đình có thể lễ chay hay mặn đều được. Lễ chay gồm có cau trầu, nước và hoa quả. Lễ mặn gồm giò chả, chân giò, xôi và nhiều món ăn khác phù hợp với phong tục, tập quán của người Việt. Mặc dù vậy, theo nhiều chuyên gia, khi bày mâm cúng, có một số loại thịt/món ăn cần kiêng như các món làm từ vịt, chim, ngỗng, trâu, dê, chó vì đây đều là những con vật được coi là mang lại điềm không lành.

Một sai lầm nữa cần tránh là lễ vậy càng nhiều càng tốt. Theo nhà nghiên cứu Trần Lâm Biền, sự thành tâm của gia chủ mới là điều quan trọng nhất.

“Hiện có gia đình đốt nhiều vàng mã, có cả điện thoại iPhone, iPad, tiền đôla, xe ôtô giấy, sắm cá chép quý, đắt tiền với hy vọng lễ vật càng nhiều thì càng thiêng. Việc làm này không chỉ tốn kém tiền của mà còn ảnh hưởng rất lớn đến môi trường sống”, GS. Trần Lâm Biền nhấn mạnh.

Kiêng kỵ tiếp theo cần tránh đó là “chỉ chăm chăm cầu xin tài lộc”. Văn hóa Á Đông nói chung và tại Việt Nam nói riêng, rất nhiều người có thói quen, suy nghĩ, làm lễ cúng là phải cầu xin được làm ăn phát đạt, thịnh vượng, tiền vào như nước, học hành đỗ đạt, công danh thuận lợi.

Tuy nhiên, đối với lễ cúng ông Công ông Táo, người ta quên mất rằng, Táo Quân lên thiên đình là để trình báo việc lớn nhỏ của hạ giới với Ngọc Hoàng nên theo nhiều chuyên gia nghiên cứu văn hóa, các gia đình chỉ nên khấn và cầu xin Táo Quân báo cáo điều tốt với Ngọc Hoàng là được, chứ đừng chỉ tham cầu tài cầu lộc, làm thay đổi ý nghĩa tâm linh của ngày lễ.

Sai lầm tiếp theo, theo quan niệm của dân gian và ý kiến của một số chuyên gia phong thủy đó là thả cá chép từ trên cao xuống. Theo đó, cá chép là phương tiện để Táo Quân về trời được xem như là biểu tượng của thần linh, do đó, các gia đình thả cá chép từ trên cao xuống hay bọc cá chép trong bao nilon rồi thả xuống được xem là mạo phạm, làm mất đi ý nghĩa tâm linh vốn có.

© Ảnh : Hoàng Hiếu – TTXVN

Cá chép đỏ tại chợ.

Thêm vào đó, việc thả cá chép cùng với bao nilon là hành động ảnh hưởng xấu đến môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng và gây khó khăn cho công tác thu gom rác sau mỗi dịp lễ.

Kiêng kỵ khi rút chân nhang, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà chia sẻ trên Vietnamnet cho biết, năm 2021 này, ngày 23 tháng Chạp sẽ trùng với ngày Lập Xuân (4/2/2021). Sau lễ cúng, gia đình sẽ rút tỉa chân nhang, vệ sinh ban thờ, nhà cửa, dọn dẹp, trang hoàng, mua sắm, chuẩn bị đón Tết.

Vị chuyên gia nhấn mạnh, nếu gia đình nào cúng ông Công ông Táo sớm vào các ngày 19, 20, 21, 22 tháng Chạp (ngày 22/12 âm lịch phải cúng sáng hoặc cúng chiều không cúng tối) thì nên rút tỉa chân nhang, bao sái, dọn dẹp tổng vệ sinh ngay sau khi cúng.

Trong khi đó, nếu gia đình cúng ông Công ông Táo đúng ngày 23 tháng Chạp thì cúng xong để an yên, sang sáng ngày 24 hay 25 mới được rút tỉa chân nhang. Vì ngày 23 tháng Chạp trùng ngày 4/2 dương lịch – ngày Lập Xuân, không thể rút tỉa chân nhang được, sẽ gây bất ổn cho vận khí đầu năm mới. Đồng thời, khi làm nghi thức rút chân nhang không được làm xê dịch bát hương, không xê dịch bàn thờ.

Tựu chung lại, các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và chuyên gia phong thủy đều có chung quan điểm rằng, cúng ông Công ông Táo, không nhất thiết phải nghi lễ linh đình, long trọng, rình rang. Tùy theo hoàn cảnh của từng gia đình mà làm cho phù hợp. Điều cần nhất là “cốt ở tấm lòng”, sự thành tâm của gia chủ. Vừa thành kính, vừa hiểu được nét đẹp trong văn hóa tín ngưỡng người Việt, vừa ý thức được việc bảo tồn văn hóa, gìn giữ môi trường, đảm bảo sự an toàn cho mình, người thân và những người xung quanh khi tổ chức bất kỳ lễ hội nào.

Những ‘Đại Kỵ’ Nên Tránh Trong Lễ Cúng Ông Công Ông Táo / 2023

(Thethaovanhoa.vn) – Hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, người dân Việt Nam lại chuẩn bị mâm cơm cúng tiễn ông Công ông Táo về trời. Đây là một nét văn hóa đặc sắc, một phong tục đẹp của dân tộc Việt Nam đã được lưu truyền và gìn giữ từ bao đời nay.

Mâm cúng ông Công ông Táo gồm: Gạo, muối, thịt vai lợn luộc, bát canh mọc, món xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho, hoa quả, ấm trà sen, 3 chén rượu, bưởi, quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa cúc, tiền vàng mã.

Xem toàn bộ thông tin cần biết về Tết Ông Công, Ông Táo TẠI ĐÂY

Theo tín ngưỡng dân gian, ông Công ông Táo là các vị thần bếp Táo quân trông nom cuộc sống của toàn bộ gia đình . Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng.

Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng nắm được chính xác các quy trình, phong tục cúng lễ truyền thống. Để có một cái Tết Táo quân thật đẹp và ý nghĩa, cần chú ý những điều đại kỵ nên tránh làm ảnh hưởng đến tài lộc và đặc biệt cần nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường, thiên nhiên sau lễ này.

Việc cúng lễ trong ngày 23 tháng Chạp không nhất thiết phải quá cầu kỳ. Tùy điều kiện và hoàn cảnh, các gia đình có thể chuẩn bị mâm cỗ chay hoặc mặn.

Tuy nhiên, thông thường, lễ vật cúng ngày 23 tháng Chạp cần chuẩn bị 3 bộ quần áo, mũ, giày cho 3 vị thần với một con ngựa bằng giấy với yên cương đầy đủ hoặc 3 con cá chép và tiền vàng. Những đồ vàng mã này sẽ được đốt đi để gửi cho các vị thần sử dụng khi về trời.

Lễ vật gồm có mũ ông Công ba chiếc: hai mũ ông và một mũ bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn và 3 con cá làm “ngựa” để Táo quân lên chầu trời.

Các mũ này được trang sức với các gương nhỏ hình tròn lóng lánh và những dây kim tuyến màu sắc sặc sỡ.

Để giản tiện, cũng có khi người dân chỉ cúng tượng trưng một cỗ mũ ông Công (có hai cánh chuồn) lại kèm theo một chiếc áo và một đôi hia, tất cả đều bằng giấy bìa. Màu sắc của mũ, áo hay hia thay đổi hàng năm theo ngũ hành: năm hành kim thì dùng màu vàng, năm hành mộc thì dùng màu trắng, năm hành thủy thì dùng màu xanh, năm hành hỏa thì dùng màu đỏ và năm hành thổ thì dùng màu đen.

Quan niệm đây là thời gian nghỉ ngơi, bàn giao của Hành khiển và Táo Quân nên các gia đình cũng dọn dẹp sạch trên bàn thờ trong gia đình, đốt hết chân nhang cũ, lau chùi bát hương để chuẩn bị đón năm mới. Táo Quân được thờ trên bàn thờ riêng cao hơn bàn thờ tổ tiên, trên đó thờ bộ mũ, hia. Sau khi cúng bái, đốt vàng mã, người ta cũng thay ba ông đầu rau trong bếp bằng cách thả xuống ao và thay bộ mới vào bếp, thay bộ mũ trên bàn thờ.

2. Đặt mâm lễ cúng dưới bếp

Nhiều người quan niệm, ông Công là thần thổ công, vị thần cai quản đất đai trong nhà, cần được cúng trên bàn thờ chính trong nhà, còn ông Táo là 23 vị đầu rau trông coi việc bếp núc nên sẽ được cúng ở dưới bếp.

Tuy nhiên, theo chuyên gia nghiên cứu tâm linh, việc cúng lễ như vậy là không đúng với phong tục, quy tắc truyền thống lâu đời của dân tộc.

Theo truyền thống, tất cả các vị này đều cần được thờ phụng trên ban thờ chính của gia đình. Hơn nữa, bếp là nơi đun nấu, không phải nơi thể cúng lễ. Mâm cỗ cúng 23 tháng Chạp cần được thực hiện ở nơi sạch sẽ, trang nghiêm nhất trong nhà.

3. Cúng lễ sau buổi trưa ngày 23 tháng Chạp

Theo tín ngưỡng dân gian, 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp là thời điểm ông Công ông Táo đã bay về chầu trời. Vì thế, việc cúng lễ cần tiến hành trước giờ này.

Thông thường, bắt đầu từ ngày 21 tháng Chạp đến trước 12 giờ ngày 23 tháng Chạp, các gia đình có thể lựa chọn thời gian phù hợp để làm lễ cúng ông Công, ông Táo. Khi hương cháy hết 2/3 là có thể hóa vàng mã, phóng sinh cá chép để tiễn ông Táo về trời.

4. Khấn xin tài lộc, sung túc

Thực chất, lễ cúng 23 tháng Chạp mang ý nghĩa tiễn ông Công ông Táo về trời để báo cáo việc lớn việc nhỏ trong năm của gia chủ với thiên đình. Vì thế, việc cầu xin tài lộc, sung túc là không nên. Các gia đình chỉ nên khấn xin Táo báo những việc tốt đẹp trong năm.

5. Thả cá chép từ trên cao

Trong ngày 23 tháng Chạp, cá chép tương trưng chính cho thần linh. Sau khi cúng lễ và thả cá chép, các gia đình không nên thả cá từ trên cao như đứng trên cầu, bờ xa ném cá xuống nước vì như vậy cá sẽ chết.

Bạn nên chọn một địa điểm mép nước ở sông, hồ và thả cá từ từ. Đặc biệt, không nên ném cả túi nilon xuống nước để tránh gây ô nhiễm môi trường.

6. Phóng sinh thành sát sinh

Nói về phong tục thả cá chép, không chỉ được cho là phương tiện giúp ông Công ông Táo lên chầu trời, xét từ góc độ Phật giáo, phóng sinh cá chép thể hiện sự từ bi cũng như truyền thống nhân đạo của nhân dân ta, xét về khía cạnh môi trường, việc thả cá chép còn góp phần làm đa dạng sinh học tại những khu vực cá được thả. Lý thuyết là vậy, tuy nhiên trên thực tế việc thả cá không đúng cách cùng với ý thức kém của một bộ phận dân cư lại gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường.

Do đó, khi thả cá, mọi người cần chú ý một số điều như: chọn mua những con cá trông nhanh nhẹn, không bị bong vảy; chọn thả cá về đúng môi trường mà cá có thể sinh sống; không nên ném cả túi cá xuống hồ, làm cá không thể thoát ra ngoài dẫn đến cá chết; nhặt, vứt túi nilon đúng nơi quy định… Mỗi người dân hãy ý thức hơn nữa trong việc bảo vệ môi trường xanh và sạch đẹp, vừa thực hành tiết kiệm, vừa gìn giữ được những nét văn hóa cổ truyền của dân tộc.

Tết ông Công, ông Táo đang đến gần, Tết Nguyên đán cũng sắp đến. Hy vọng, những hành động, việc làm chưa đúng, chưa đẹp sẽ sớm được khắc phục để mọi người ai cũng được đón một cái Tết vui vẻ và ý nghĩa.

Cô giáo dạy các em học sinh thả cá chép đúng cách. Ảnh: Thành Đạt – TTXVN

Thực tế cho thấy, ở Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác, sau ngày Tết ông Công, ông Táo, các hồ ở Hà Nội ngập trong rác bởi sự thiếu ý thức của nhiều người dân. Sau khi thả cá, nhiều người vứt lại các túi nilon, thậm chí, cả chân hương, tro bụi từ đốt vàng mã…

Thả cá, vốn có ý nghĩa đẹp, nhưng thả không đúng cách sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực, không những làm mất đi ý nghĩa tâm linh mà còn gây ô nhiễm môi trường.

Cúng ông Công ông Táo vào giờ nào

Năm 2019, giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp là trong khung giờ 9 – 11 giờ sáng, đây là giờ Tỵ và cũng là giờ hoàng đạo của ngày 23 tháng Chạp, không nên cúng sớm trước vào ngày 22 tháng Chạp.

Lễ cúng ông Công ông Táo cần được chuẩn bị và tiến hành với lòng thành và sự kính cẩn của gia đình. Ngoài ý nghĩa bày tỏ lòng biết ơn đến các vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ đã phù trợ cho gia đình trong suốt một năm đã qua, tục lệ cúng ông Công ông Táo còn là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của người Việt, hướng con người đến những điều thiện lương.

Thông thường, lễ cúng Táo quân có thể bắt đầu từ tối ngày 22 tháng Chạp đến trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Tuy nhiên năm nay, khung giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo là từ 9 – 11 giờ. Giờ Ngọ ngày 23 tháng Chạp là giờ mà Táo quân đã có mặt trên Thiên đình để báo cáo với Ngọc Hoàng về những việc tốt xấu của gia chủ. Vì vậy dù vướng bận chuyện gì, các gia đình cũng cần hoàn thành nghi lễ tiễn ông Táo về chầu trời trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.

Nhiều gia đình thắc mắc liệu có thể cúng ông Công ông Táo sớm trước một ngày, nếu quá bận rộn và không sắp xếp được công việc. Nếu như năm ngoái, các chuyên gia phong thủy cho biết có thể cúng trước vào ngày 22 tháng Chạp, nhưng năm nay 2019, thì không nên. Lễ cúng ông Công ông Táo cần được tiến hành đúng ngày 23 tháng Chạp.

Các tuyệt đối không nên cúng muộn hơn 23 giờ đêm ngày 23 tháng Chạp bởi mỗi năm chỉ có một ngày Ngọc Hoàng nghe các Táo báo cáo, do đó Táo quân cần phải lên thiên đình đúng giờ để kịp vào chầu. Nếu Táo nào lên thiên đình sớm thì phải chờ đến ngày thiết triều và táo nào lên muộn thì không tham gia được. Chính vì thế các gia đình không nên cúng sau ngày hăm ba.

Lễ quan soái rút chân hương trước lễ ông Công ông Táo

Bát hương là biểu hiện tâm linh trên ban thờ của mỗi gia đình. Các gia đình thường làm lễ quan soái sửa bát hương cùng với ngày cúng ông Công ông Táo. Lễ quan soái cần phải làm trước khi làm lễ cúng ông Công ông Táo. Có nghĩa là phải làm sạch lau bát hương, để lại 3 chân hương đẹp nhất lau sạch sẽ rồi cắm lại vào bát hương. Lễ quan soái một năm chỉ có 1 ngày đó là ngày 23 tháng Chạp, chứ không phải này nào cũng làm được việc này. Sau khi làm lễ quan soái xong, thì các gia đình chuẩn bị đồ lễ cúng ông Công, ông Táo.

Người được lựa chọn làm công việc dọn dẹp ban thờ, rút chân hương cũng phải tắm rửa sạch sẽ, thực hiện nghi lễ với sự thành tâm. Sau khi thắp một nén hương xin phép trên bàn thờ, gia chủ sẽ rút từng chân hương một, cho đến khi còn lại một vài chân hương đẹp nhất thường là ở số lẻ: 3, 5, 7, 9.

Số chân hương đã rút đi này sau đó được mang hóa, tro đổ xuống sông hoặc vùi vào gốc cây. Sau khi hoàn thành công việc, cũng phải có nén nhang cẩn báo với các cụ.

Quan niệm của người Việt cũng cho rằng, việc tỉa chân hương hay lau chùi ban thờ nên tuyệt đối giữ sự yên tĩnh cho bát hương, không được làm xê dịch, di chuyển.

Theo quan niệm cổ truyền, đây là việc của đàn ông trong nhà. Thực tế, ai cũng có thể bốc được bát hương, song đích thân gia chủ bốc là tốt nhất. Đó phải là người thành tâm và chân tay sạch sẽ.

Các bước tiến hành bốc bát hương

1. Lau rửa sạch bát hương bằng nước muối rượu gừng có pha chút nước hoa hay thả vào mấy cánh hoa hồng cho thơm. Nước đã dùng đổ ra trước sân hay vẩy chung quanh nhà, không đổ xuống cống.

2. Dùng tro đốt bằng rơm nếp (hay trấu), không nên cho cát vì cát nặng.

3. Rửa tay sạch sẽ, lần lượt bốc bát hương. Nên bốc lần lượt từng nắm cốt vào bát. Bốc xong để riêng từng vị trí, tránh nhầm lẫn. Nếu sợ nhầm, có thể viết giấy dán bên ngoài, đến khi đưa lên ban thờ cần bỏ ra.

4. Đặt bát hương lên ban thờ. Bát hương thần linh ở giữa, bát hương bà cô ở tay trái từ trong nhìn ra, bát hương gia tiên bên tay phải.

5. Lễ gồm có hoa tươi, quả tươi, nước sạch bày lên bàn thờ. Tất cả đặt ở phía trước hay bên cạnh bát hương.

6. Đọc kinh và thắp hương.

Nguyên tắc khi dâng hương

Việc thắp nhang như thế nào cho đúng, phù hợp với văn hóa và phong tục Việt Nam là điều cần biết đối với tất cả mọi người, nó cũng thể hiện văn hóa ứng xử của mỗi người.

Người Việt thường thắp 3 nén nhang lên ban thờ. Các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian giải thích, 3 nén nhang thể hiện ý nghĩa là tâm nhang (lòng thành), giới nhang (theo lời răn dạy của Phật thánh tổ đường) và định nhang (tuyệt đối không thay lòng đổi dạ).

Tuy nhiên, thực tế cũng có nhiều quan niệm, lý giải khác về phong tục thắp 3 nén nhang của tổ tiên ta.

Lễ tiễn Thần Táo Quân về Trời

Theo quan niệm của người xưa, Thổ Công, Táo Quân, Thổ Kỳ là ba vị thần tiên được Trung ương Hoàng Đế phái xuống để làm các vị thần cai quản những gia đình ở hạ giới.

Họ đều là nguyên thần của các vị thần tiên trên trời được nhận sắc lệnh của Ngọc hoàng thượng đế mà xuống cai quản ở trần gian. Họ là đại diện cho thần tiên.

1- Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần. Cai quản đất đai âm trạch và long mạch của gia đình. Ta hay gọi là “Thổ thần thổ địa”.

2- Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Cai quản toàn bộ mọi sinh hoạt và bếp núc của gia đình. Đây chính là vị thần tấu sớ lên Ngọc Đế. Ta hay gọi là “Thổ công táo quân”.

3- Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chính Thần. Cai quản toàn bộ việc mua bán hàng hoá đồ ăn thức uống cho gia đình. Ta hay gọi là “Thổ kỳ”.

Do vậy gia chủ có thể làm ban thờ ba vị này chung một bát nhang. Ta cũng không nên để bát nhang thổ thần thổ địa ở cùng với ban thờ gia tiên.

Tuy nhiên kể cả không có ban thờ thì gia chủ có thể làm lễ cúng các vị trên một chiếc bàn riêng để ở ngoài sân, ngoài hành lang hay ở giữa phòng khách nhà mình ở. Trên bàn cúng các vị nên trải vải đỏ. Những ngày mùng 1, ngày rằm… ta nên cúng cho các vị thần bằng chính lòng thành tâm của gia chủ không đòi hỏi lễ lạt quá lớn, có sao thì cúng như vậy.

Ngày 23 tháng Chạp là ngày trọng đại để làm lễ tiễn Thần Táo Quân về Trời tấu sớ nên mọi nghi lễ cần làm bài bản và thịnh soạn.

– Một chiếc bàn đủ lớn để đặt mâm lễ, mặt bàn được trải tấm vải đỏ sang trọng ngay ngắn.

– Một miếng vải đỏ dài trải dưới đất như miếng thảm đỏ để đưa tiễn Thần Táo Quân.

– Một mâm lễ gồm Gà trống trắng, xôi đỏ. Ba chén rượu ba màu đỏ, trắng, vàng. Ba chén trà ba loại mùi vị khác nhau. Màu đỏ mang lại vận khí tốt. Màu trắng mang lại tài lộc. Màu vàng mang lại sự bình an.

– Ngoài ra mâm lễ mặn có thể thêm các món sơn hào hải vị khác tuỳ theo điều kiện từng gia đình.

– Một mâm hoa quả ” ngũ quả” đầy đặn đẹp mắt, trên mâm quả có cài 9 bông hoa đồng tiền màu đỏ.

– Ba bộ quần áo, mũ, giày cho ba vị thần. Gồm: Màu đỏ cho thần Thổ Công Táo Quân. Màu vàng cho Thổ Thần Thổ Địa. Màu trắng, cho thần Thổ Kỳ.

– Vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá cho ba vị mỗi vị 99 thuyền, 99 thỏi, 99 lá.

* Lưu ý: không đốt tiền âm phủ vì họ là thần tiên, họ không phải là vong hồn nên nếu đốt tiền âm phủ họ sẽ không nhận.

– Cá chép 3 con, nếu mua được ba con ba màu, đỏ, vàng, trắng là tốt nhất.

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ nghi cần thiết thì người lớn nhất trong nhà tắm rửa sạch sẽ, xúc miệng bằng rượu, trước khi làm thủ tục.

– Thắp 9 nén nhang.

Lễ cúng thường diễn ra trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.

Mâm lễ đặt ngoài trời giữa sân hoặc nếu ở chung cư thì giữa nhà, mâm lễ đặt ở hướng Nam, nghĩa là ta quay mặt về hướng Nam mà hành lễ.

1- Hướng Bắc là làm lễ thờ Thượng Đế, Ngũ Đế.

2- Hướng tây bắc là làm lễ thờ các vị Đại Tiên

3- Hướng Đông là làm lễ cúng các vị Thiên tử là Vua hoặc các vị Thánh.

4- Hướng Nam là làm lễ thờ các vị Thần linh.

5- Hướng Tây là làm lễ thờ Phật.

6- Hướng Đông Nam là hướng của Người.

7- Hướng Đông Bắc là hướng của Quỷ.

8- Hướng Tây Nam là hướng của Ma vong.

Bài cúng ông Công ông Táo

Dẫn theo cuốn Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hóa Thông tin)

Nam mô a di đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương Con kính lạy Ngài đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân. Tín chủ (chúng) con là: …………… Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái. Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành. Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì. Nam mô A di đà Phật! (3 lần) Văn khấn ông công, ông Táo được lưu truyền trong dân gian: Nam mô a di đà Phật! (3 lần) Kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân! Tín chủ con là :…………. Nhằm ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm Hương dốc lòng bái thỉnh. Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật. Phỏng theo lệ cũ, Ngài là vị chủ, Ngũ Tự Gia Thần, soi xét lòng trần, Táo Quân chứng giám. Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm, cúi xin Tôn Thần, gia ân châm chước. Ban lộc, ban phước, phù hộ toàn gia, trai gái trẻ già, an ninh khang thái. Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Nam mô a di đà Phật! (3 lần) * Văn khấn cúng tiễn ông Công ông Táo được chuyên gia phong thủy gợi ý Gia chủ viết văn khấn vào một tờ giấy sớ màu đỏ hoặc màu vàng Kính lạy Ngũ Đế. Đông phương Thanh Đế, Nam phương Xích Đế, Tây phương Bạch Đế, Bắc phương Hắc Đế, Trung ương Hoàng Đế. Kính lạy các vị đại tiên. Kính lạy: Thượng đàm thần tướng thiên thiên tướng. Trung đàm thần tướng thiên thiên binh. Hạ đàm thần tướng thiên thiên mã. Kính lạy sơn thần, long thần, thổ địa, thổ công táo quân, thổ kỳ, thần tài hạ đàn chứng giám Hôm nay là ngày 23 tháng chạp năm… Mậu Tuất. Là ngày thần Táo quân về trời tấu sớ. Tín chủ con tên là… sinh ngày… tháng… năm… nguyên quán… địa chỉ thường trú… với tấm lòng thành kính con xin sửa soạn lễ vật, cùng sơn hào hải vị, tiền vàng, nhang đăng thỉnh cầu kính mời Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Đại Tiên, các vị Thần Tướng, Thiên Tướng, Thiên Binh, Thiên Mã, cùng chư vị thần tiên trên trời dưới đất, chứng giám cho con được làm lễ tiễn thần Thổ Công Táo Quân về trời tấu sớ lên Ngọc Hoàng Đại Đế. Kính lạy Sơn Thần, Long Thần, Thổ thần thổ địa, thổ công táo quân, thổ kỳ hạ đàn chứng lễ. Trong năm qua nhờ ân phúc của Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Đại Tiên và các Ngài mà chúng con được mạnh khoẻ, hạnh phúc, vận khí hanh thông mọi việc đều như ý. Nay con làm lễ với tấm lòng thành kính biết ơn và xin được tiễn chư ngài về trời tấu xin Thượng Đế, Ngũ Đế, cùng chư vị Thần Tiên, toàn gia quyến chúng con xin vô cùng cảm tạ ân đức của Thượng Đế cùng chư ngài đã che chở cho chúng con trong suốt năm qua. Nay kính mong Thần Táo Quân gợi ý lên Tam Thanh Ngọc Hoàng Đại Đế cầu xin Thượng Đế khai ân minh xét để sang năm mới Mậu Tuất 2018, đất nước con được thái bình, quê hương con được giàu đẹp, gia tộc và gia đình con luôn được mạnh khoẻ hạnh phúc, an khang thịnh vượng, vận khí hanh thông, vạn sự như ý. Con cầu xin Thượng Đế, Ngũ Đế các vị Đại Tiên, cùng chư ngài chứng giám cho tấm lòng thành kính của chúng con. Kính chúc Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Đại Tiên cùng chư ngài thiên thiên tuế. Con xin tỏ lòng biết ơn và xin đa tạ. Con xin đa tạ, con xin đa tạ, con xin đa tạ! Sau khi cúng xong thì lại kính lễ 9 lần. Lễ xong đi lùi ba bước mới được quay lưng đi. Chờ nhang cháy 1/3 ta đã có thể mang vàng mã đi hoá cho các vị thần. Hoá xong thì gói tro vào một tờ giấy màu đỏ sạch sẽ, rồi mang cá và tro đi thả ở sông, suối, hay hồ nước có dòng chảy lưu thông. Không nên thả ở những hồ nước bẩn, ao tù.

Thần Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ bắt nguồn từ sự tích “2 ông 1 bà” – vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo quân hoặc ông Táo.

Tích của người Việt kể rằng, Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Tuy ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau, nhưng mãi không có con. Vì vậy, dần dà Trọng Cao hay kiếm chuyện xô xát dằn vặt vợ.

Một hôm, chỉ vì một chuyện nhỏ, Cao gây thành chuyện lớn, đánh Thị Nhi và đuổi đi. Nhi bỏ nhà, lang thang đến một xứ khác và sau đó gặp Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết thành vợ chồng. Phần Trọng Cao, sau khi nguôi giận thì quá ân hận, nhưng vợ đã bỏ đi xa rồi. Day dứt và nhớ quay quắt, Cao lên đường tìm kiếm vợ.

Ngày này qua tháng nọ, tìm mãi, hết gạo hết tiền, Cao phải làm kẻ ăn xin dọc đường. Cuối cùng, may cho Cao, tình cờ tìm xin ăn đúng nhà của Nhi, nhằm lúc Phạm Lang đi vắng. Nhi sớm nhận ra người hành khất đúng là người chồng cũ. Nàng mời vào nhà, nấu cơm mời Cao. Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Nhi sợ chồng nghi oan, nên giấu Cao dưới đống rạ sau vườn. Vì quá mệt mỏi nên Trọng Cao ngủ thiếp đi không biết gì.

Cảnh Trọng Cao xin ăn nhà vợ

Chẳng may, đêm ấy, Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Nhi lao mình vào cứu Cao ra. Thấy Nhi nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thương vợ cũng nhảy theo. Cả ba đều chết trong đám lửa.

Ngọc Hoàng thương tình thấy 3 người sống có nghĩa có tình nên phong cho làm vua bếp hay còn gọi là Định phúc Táo Quân và giao cho người chồng mới là Thổ Công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà, còn người vợ là Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa. Không những định đoạt may, rủi, phúc họa của gia chủ, các vị Táo còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Hàng năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo Quân lên chầu trời báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người.

Một số hình ảnh mâm cúng ông Công ông Táo:

Tết Nguyên Đán: 4 Điều Đại Kỵ Cần Tránh Khi Cúng Ông Công, Ông Táo / 2023

1. Hiểu đúng về lễ cúng ông Công, ông Táo

Theo quan niệm, ông Công ông Táo là các vị thần bếp trông nom cuộc sống của gia đình. Thần Táo gồm ba vị Táo quân là một bà Táo và hai ông Táo, các vị thần linh này sẽ canh giữ và ban phước cho gia chủ và mọi người. Chính bởi ý nghĩa tâm linh như vậy mà người Việt có phong tục thờ ông Công, ông Táo trong gia đình để mong được bình an và gặp nhiều may mắn. Bài viết cũng sẽ góp phần trả lời cho câu hỏi không thờ ông táo có sao không?

Theo tục lệ cổ truyền của người Việt, vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, các vị Táo quân sẽ cưỡi cá chép bay về trời để trình báo với Ngọc Hoàng về mọi việc xảy ra trong gia đình trong năm cũ. Thực hiện phong tục này, các gia đình sẽ tiến hàng cúng lễ trong ngày ông Công ông Táo với mâm cơm và tục thả cá.

2. Tuyệt đối kiêng kỵ không cúng lễ ở dưới bếp

Những điều kiêng kỵ khi cúng ông táo là gì?

Bởi ông Táo là các vị thần bếp nên có một số gia đình cho rằng nên đặt mâm cơm và đồ lễ cúng ông Công ông Táo ở dưới bếp. Kiêng kỵ khi cúng ông táo như vậy có đúng không? Quan niệm này không thực sự đúng và chưa thuyết phục được nhiều người trong đó có các chuyên gia về tâm linh, phong thuỷ.

Theo phân tích của các chuyên gia phong thuỷ, khi thực hiện lễ cúng ông Công ông Táo, bạn nên thắp hương trên ban thờ của gia đình. Nếu như ban thờ Táo quân đặt ở gần bếp thì thực hiện nghi lễ cúng tại ban thờ này. Còn trường hợp gia đình không có ban thờ riêng thì phải thắp hương tại ban thờ thần linh hoặc gia tiên chứ tuyệt đối không nên cúng và đặt đồ lễ ở dưới bếp. Về ý nghĩa tâm linh, ban thờ được coi là nơi kết nối giữa hai thế giới âm dương, giữa người trần với các vị thần linh, do đó khi tiến hành thờ cúng bạn chỉ được phép dâng đồ lễ và cầu thỉnh tại chính ban thờ của gia đình.

Ngoài ra, trong ngày cúng ông Công ông Táo, bạn lưu ý nên bật bếp lên để có ngọn lửa cháy rực, bày mâm cỗ đề huề để tỏ long muong muốn gia đình sẽ có được sự no ấm trong cả năm mới Kỷ Hợi. Nghi lễ cổ truyền này này cũng là một trong những tục lệ tốt đẹp của người Việt để cầu bình an, hạnh phúc cho cả gia đình trước thềm Tết nguyên đán.

3. Không nên cúng lễ sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp (âm lịch)

Vào khoảnh khắc 12h trưa ngày 23 tháng Chạp (âm lịch) hàng năm, các vị Thần Táo sẽ cưỡi cá chép bay về trời để trình báo Ngọc hoàng. Chính bởi vậy mà nghi lễ cúng ông Công ông Táo được quy định cần phải tiến hành trước khoảng thời gian này. Nếu như bạn cúng lễ sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp, ý nghĩa của ngày này sẽ không còn trọn vẹn, các ông Táo đã bay về trời mà chưa được gia chủ báo cáo, thể hiện lòng thành kính.

Trong ngày cúng lễ ông Công ông Táo, thời gian đúng chuẩn phong thuỷ nhất để bày lễ kéo dài từ 9h sáng tới 12h trưa. Tuy nhiên, với một số gia đình không có điều kiện về thời gian, có thể thực hiện nghi lễ cúng này vào trưa, tối ngày 22 tháng Chạp. Đó là lưu ý quan trọng dành cho gia đình bạn khi thực hiện lễ cúng ông Công ông Táo sắp tới đây, ngay trước thềm Tết nguyên đán.

4. Khi cúng lễ, không nên cầu xin quá nhiều

Trên thực tế, rất nhiều người hiểu sai về ý nghĩa của ngày cúng ông Công ông Táo mà bày tỏ nguyện vọng của mình một cách quá “tham lam”. Như đã nói, ngày lễ cúng này để tiễn các vị thần về chầu trời, các vị Táo quân canh giữ cuộc sống của gia đình trong năm qua sẽ tâu với Ngọc Hoàng về những chuyện tốt – xấu của gia chủ chứ không đề cập đến vấn đề tài lộc. Chính bởi vậy khi cầu khấn trong nghi lễ bạn nên tránh xin tài lộc để tránh làm phật lòng các vị thần linh.

5. Không thả cá vàng từ trên cao

Tín ngưỡng phóng sinh cá vàng trong ngày cúng lễ ông Công ông Táo đang ngày càng trở nên phổ biến hơn. Hầu hết các gia đình đều mua cá vàng còn sống để cúng và thả xuống sông hồ với mong muốn các vị Táo quân có phương tiện để bay về trời.

Tuy mang ý nghĩa tốt đẹp nhưng khi thực hiện tục thả cá này, có rất nhiều người thực hiện hành động phản cảm khi thả cá từ trên cao xuống khiến cá bị chết. Điều này thực sự không nên và bạn cũng nên tránh khi muốn thể hiện lòng thành kính của mình với các vị thần linh một cách trọn vẹn nhất. Để làm lễ phóng sinh cá vàng, bạn nên tìm những nơi có nguồn nước sạch, nhẹ nhàng thả cá và để chúng tự bơi ra xa.

Ngoài 4 điều đại kỵ nên tránh được chúng tôi chia sẻ ở trên, bạn cần lưu ý thêm việc thực hiện nghi lễ cúng ông Công ông Táo trong gia đình, không nên tổ chức rườm rà, phức tạp tài chùa, đình đền. Bên cạnh đó, khi dâng lễ cúng các vị Thần Táo, bạn nên đặt bàn nhỏ phía dưới để bày lễ mặn chứ không nên bày chúng ngay trên bàn thờ. Việc thực hiện đúng chuẩn những quy tắc trên trong ngày 23 tháng Chạp này sẽ giúp gia đình bạn thể hiện được lòng thành kính với các vị thần linh và có một năm mới đầy ấm no, hạnh phúc.

6.Nên lau dọn bàn thờ vào thời điểm nào?

Theo quan niệm của người Việt, sau lễ cúng ông Công ông Táo, các vị thần tiên này sẽ lên chầu trời, lúc này bàn thờ – nơi an toạ của các vị thần bị trống. Chính bởi vậy mà ngày 23 tháng Chạp hàng năm được coi là thời điểm thích hợp để tiến hành lau dọn, bao sái ban thờ mà không lo ảnh hưởng đến việc thờ cúng và xảy ra điều không tốt lành cho gia chủ.

Điều này được lưu truyền qua nhiều thế hệ và trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo nghiên cứu và nhận định của các chuyên gia tâm linh thì quan niệm trên không hoàn toàn chính xác.

Các chuyên gia phong thuỷ cũng cho hay: “Bàn thờ là nơi linh thiêng, nơi tập trung nhiều năng lượng tốt lành và tạo ra phúc đức. Chính bởi vậy mà việc sái tinh (lau dọn) bàn thờ, gia chủ có thể tiến hành thường xuyên, không nhất thiết phải thực hiện đúng vào ngày cúng ông Công ông Táo. Điều đó cũng có nghĩa vào bất cứ thời điểm nào dịp cuối năm, bạn đều có thể sái tịnh bàn thờ mà không sợ bất cứ ảnh hưởng gì”.

Việc lau dọn bàn thờ, trang lại bát nhang cho sạch sẽ, đẹp đẽ là điều nên làm để tỏ lòng thành kính với thần linh, tiên tổ. Do đó, trong những ngày cuối năm này, hãy dành thời gian để cùng gia đình dọn dẹp, sửa soạn ban thờ để đón cái Tết nguyên đán thật may mắn, bình an.

Quy tắc lau dọn bàn thờ không thể bỏ qua

Việc lau dọn bàn thờ thần linh và tổ tiên cần được tiến hành theo các quy tắc nhất định về tâm linh, phong thuỷ. Mọi vật dụng cần thiết phải được chuẩn bị thật kỹ càng và đặc biệt, người lau dọn cần có đủ lòng thành tâm, thành kính để không làm phật ý các vị Thần linh cũng như tiên tổ.

Thỉnh lời xin phép trước khi lau dọn ban thờ

Theo quan niệm xưa: Gia chủ muốn lau dọn ban thờ tổ tiên cho sạch sẽ thì trước hết bản thân phải tắm giặt trước. Sau đó chuẩn bị một đĩa hoa quả và nén hương để cúng và thông báo cho, thần linh, ông bà tổ tiên được biết về việc muốn tiến hành lau dọn bàn thờ. Khi cầu thỉnh, gia chủ sẽ xin phép các vụ tạm lánh sang một bên để con cháu thực hiện công việc.

Việc lau dọn bàn thờ ngày cuối năm không nhất thiết phải do gia chủ thực hiện, con cháu cũng có thể tiến hành dọn dẹp. Điều quan trọng là người được chọn phải có tính tỉ mỉ, cẩn thận để tránh làm đổ vỡ đồ thờ, vật phẩm, ảnh gia tiên,… trên ban thờ.

Vật dụng lau dọn cần chuẩn bị

Để lau dọn ban thờ sạch sẽ, trước tiên gia chủ phải chuẩn bị chiếc khăn lau mới cùng cây chổi sạch chuyên dùng để dọn bàn thờ gia tiên. Sau đó, chuẩn bị nước bao sái ban thờ (nước thơm được nấu từ 5 vị thảo dược đinh hương, bạch đàn, quế, hồi và gỗ vang). Nước thơm này có tác dụng tẩy uế và làm sạch đồ thờ cúng trên ban thờ tổ tiên. Gói thảo dược này được bán sẵn, bạn có thể mua về rửa sạch, hoà 1,5l nước đun sôi thật kỹ, sau đó để ấm và dùng nước này để lau rửa đồ thờ cúng.

Khi tiến hành lau rửa ban thờ và đồ thờ cúng, gia chủ nên nhớ kỹ cần chuẩn bị chiếc bàn có phủ tấm vải đỏ sạch (hoặc giấy đỏ) ở trên để đặt bài vị. Với gia đình thờ chung bài vị gia tiên cùng thần linh thì khi hạ xuống cần để riêng rẽ hai vị trí khác nhau, tránh bày lẫn lộn với nhau gây phạm thượng. Sau đó, gia chủ mới bắt đầu tiến hành quét bụi bặm, lau rửa ban thờ và các vật phẩm đồ cúng.

Lau dọn ban thờ cần tiến hành theo quy tắc phong thuỷ

Các chuyên gia tâm linh và phong thuỷ cho rằng: Gia chủ nên lau dọn theo thứ tự từ trên cao xuống thấp, khi lau nên dùng khăn mềm để tránh bị xước sơn trên tượng và đồ thờ. Lưu ý khi lau tượng đồng, bạn không nên sử dụng cồn, rượu, hoá chất để rửa bởi chúng sẽ khiến cho tượng bị ô xy hoá và nhanh bị han rỉ.

Với bát hương và tượng thờ, khi lau dọn tránh xê dịch chúng để không làm ảnh hưởng đến sợi dây liên kết giữa hai cõi âm – trần, gây nên tai ương cho gia chủ. Khi dọn ban thờ, gia chủ có thể tỉa bớt chân hương để đỡ bụi. Sau khi làm sạch tất cả đồ thờ, hãy thay nước bình hoa, thay nước cúng. Cuối cùng, thắp 3 nén hương và mời thần linh, tổ tiền về quy tụ.

3 điều kiêng kỵ khi lau dọn bàn thờ

– Chổi quét và khăn lau ban thờ tuyệt đối phải sạch sẽ, tránh sự tuỳ tiện hay chung đụng.

– Khi lau dọn, bát hương và bài vị không được phép xê dịch. Có thể lấy tay giữ và dùng khăn sạch, ẩm có dấp rượu gừng hoặc nước thơm để lau sạch.

– Việc lau dọn ban thờ ngày cuối năm cần được thực hiện nghiêm túc, thành tâm để tỏ lòng thành kính với bề trên và các vị thần linh.

Đó là các thông tin về việc lau dọn bàn thờ trước khi cúng ông Công, ông Táo. Tham khảo ngay để không phạm điều kiêng kỵ và thực hiện các quy tắc cho đúng chuẩn phong thuỷ. chúng tôi kính chúc gia đình bạn đón Tết nguyên đán thật sum vầy, hạnh phúc, vạn sự như ý. 

Tổng hợp: Thảo Trần

Cúng Ông Công Ông Táo Cần Những Gì? / 2023

Cúng ông Công ông Táo là một lễ cúng quan trọng trong dịp cuối năm Tết cổ truyền của dân tộc. Vậy cách cúng ông Táo được thực hiện như thế nào, mâm cúng ông Táo cần phải có những gì? Mời các bạn cùng theo dõi bài viết sau đây của Hoatieu để biết cách chuẩn bị lễ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp sắp tới.

Theo thông lệ, ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình Việt lại chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Táo nhằm mục đích cầu một năm mới đủ đầy, êm ấm.

1. Mâm cúng ông công ông táo

Mâm lễ cúng ông Táo về chầu trời đủ đầy sẽ là hiện thân của ước muốn một năm mới gia đình sung túc. Theo quan niệm dân gian, phương tiện đi lại của các Táo từ hạ giới lên chầu trời là cá chép. Vì vậy, người ta thường chuẩn bị 3 con cá chép đỏ sống để bơi trong chậu nước với quan niệm “cá chép hóa rồng” đưa các Táo về trời. Những con cá chép này sau khi làm lễ sẽ được thả (phóng sinh) ra các ao hồ hoặc sông.

Về mâm cơm cúng ông Táo, không cần quá cầu kỳ, tùy theo điều kiện gia cảnh mà gia chủ có thể chuẩn bị, có thể làm món mặn và món chay. Mâm cúng phổ biến cúng ông Táo gồm:

1 con gà trống luộc chéo cánh ngậm hoa tỉa ớt hoặc hoa hồng (có thể thay bằng thịt heo luộc hoặc vịt quay)

1 đĩa xôi gấc (có thể thay bằng xôi lá cẩm, xôi đậu, xôi lá nếp)

1 đĩa giò lợn, 1 cái bánh chưng, 1 tô canh chân giò nấu măng (hoặc canh mọc)

1 đĩa rau xào thập cẩm, chả rán, thịt đông,…

1 chén gạo

1 chén muối

Trái cây tươi trái cây tươi (quả phật thủ, xoài, táo, cam, thanh long, nho,…)

Cau trầu tươi

Hương, nến, rượu nếp hoặc trà

Bên cạnh đó, các gia đình có thể chuẩn bị thêm các món chè như: chè hoa cau, chè trôi nước, chè kho, các loại bánh trái để mâm lễ thêm đủ đầy và đẹp mắt.

2. Vàng mã cúng ông Táo

Mũ ông Táo 3 chiếc: 2 chiếc dành cho Táo ông loại có cánh chuồn và 1 chiếc cho Táo bà thì không có phần cánh chuồn

Quần áo giấy cho Táo: hai bộ cho nam, 1 bộ cho nữ

Hài Táo Quân: 2 đôi hài nam, 1 đôi hài nữ

Giấy tiền vàng mã

3. Bài cúng ông Táo

Các bạn có thể tham khảo bài cúng ông Táo chuẩn nhất theo đường link bên dưới:

4. Những lưu ý khi làm lễ cúng ông Táo

“Cúng ông Táo gồm những gì?” đã được giải đáp trong phần trên. Lễ vật và mâm cỗ để làm lễ tương đối đơn giản và dễ chuẩn bị đúng không? Tuy nhiên, bạn cũng cần ghi nhớ những điều sau đây trước khi làm lễ ngày 23 tháng Chạp:

Không đặt mâm lễ cúng dưới bếp: bếp là nơi đun nấu, không phải nơi thể cúng lễ. Mâm cỗ cúng 23 tháng Chạp cần được thực hiện ở nơi sạch sẽ, trang nghiêm nhất trong nhà.

Những lễ vật dùng để cúng ông Táo như mũ, áo, giày, giấy tiền, vàng mã sẽ được hóa sau khi nửa tuần hương cháy hết.

Sau khi hóa vàng, gia chủ sẽ phải mang cá chép ra sông, hồ để thả.

Theo phong tục của ông cha từ xưa để lại, lễ cúng phải được tiến hành trước 12 giờ trưa ngày 23/12 Âm lịch.

Không nên cầu xin phú quý, sung túc, gia chủ chỉ xin Táo quân bẩm báo điều tốt, bớt nói điều không hay.

Bàn thờ cần được lau chùi, các đồ thờ cần rửa sạch và được bày biện lại ngay ngắn.

Bạn đang đọc nội dung bài viết Cách Cúng Ông Công Ông Táo Và Những Kiêng Kỵ Người Việt Cần Tránh / 2023 trên website Herodota.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!