Top 5 # Xem Nhiều Nhất Ý Nghĩa Mâm Cỗ Ngày Tết Miền Nam Mới Nhất 2/2023 # Top Like | Herodota.com

Ý Nghĩa Mâm Cơm Ngày Tết Cổ Truyền Hai Miền Nam

Mâm cơm ngày Tết có ý nghĩa đặc biệt đối với mỗi gia đình Việt. Tuy nhiên, tùy vào từng địa phương mà ý nghĩa cũng như cách bày trí này có phần khác nhau. Song hầu hết các gia đình từ miền Bắc vào đến miền Nam đều rất cầu kỳ và tỉ mỉ trong khâu chuẩn bị, bày soạn mâm cơm cúng tổ tiên.

1. Ý nghĩa của mâm cơm ngày Tết

Những món ăn trong mâm cơm cúng tổ tiên ngày Tết đều chứa đựng nhiều giá trị thiêng liêng. Chúng không chỉ thể hiện tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên từ bao đời mà còn là nét đẹp văn hóa rất đặc trưng của dân tộc. Tết Nguyên Đán được xem là ngày lễ lớn của dân tộc. Đồng thời cũng là thời điểm quan trọng để kết thúc năm cũ, khởi đầu năm mới. Có lẽ vì thế mà nhiều gia đình dù có khó khăn đến mấy cũng cố gắng sắm sửa mâm cơm ngày Tết thật đầy đủ để tưởng nhớ ông bà và mong Tổ tiên phù hộ cho gia đình được ấm no, hạnh phúc.

1.1. Nguyên tắc tứ trụ trong mâm cơm ngày Tết miền Bắc

Trong cái tiết trời se se lạnh những ngày đầu xuân ở miền Bắc, hầu như gia đình nào cũng đang tất bật chuẩn bị mâm cỗ cúng gia tiên. Người miền Bắc nói chung, đặc biệt là người Hà Nội, họ rất coi trọng những giá trị truyền thống. Vì thế mà cuộc sống dù có khó khăn, tất bật đến mấy họ cũng cố vun vén cho mâm cỗ ngày Tết thật trọn vẹn.

Tuân thủ theo những nguyên tắc có từ rất xa xưa, một mâm cỗ cúng tổ tiên ở miền Bắc thường chuẩn bị đầy đủ 4 bát và 4 đĩa. Những thứ này lần lượt tượng trưng cho tứ trụ, 4 mùa và bốn phương. Với những gia đình có điều kiện hơn, mâm cỗ sẽ có đến 6 bát 6 đĩa hoặc 8 bát 8 đĩa. Ở đây bên cạnh tứ trụ chúng còn thể hiện ước muốn phát tài phát lộc của nhiều gia đình. Nếu mâm cổ ngày xưa phải bày lên mâm gỗ hoặc mâm đồng thì ngày nay đã có phần giản lược phù hợp.

1.2. Triết lý ngũ hành trong mâm cơm ngày Tết miền Nam

Khác với miền Bắc, mâm cơm ngày Tết ở miền Nam không cần phải tuân thủ một cách khắt khe những quy tắc. Chúng được bày soạn dựa vào điều kiện gia đình, đúng như cái chất hào sảng vốn có của người Nam.

Mặc dù nhìn có vẻ không theo một quy tắc nào, thế nhưng chúng lại được vận dụng khéo léo triết lý ngũ hành, âm dương. Mỗi một món ăn trong mâm cơm cúng Tết đều thể hiện một trạng thái của ngũ hành: Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ.

2. Cách bày trí mâm cơm ngày Tết

Chính vì dựa vào những nguyên tắc khác nhau nên mâm cơm ngày Tết hai miền Nam – Bắc cũng có cách bày trí khác nhau. Chúng thể hiện rất rõ đặc trưng của từng miền.

2.1. Cách bày trí mâm cỗ ngày Tết miền Bắc

Như đã nói, mâm cỗ Tết truyền thống mở miền Bắc rất tinh tế và cầu kỳ. Họ tuân thủ theo nguyên tắc tứ trụ gồm 4 bát và 4 đĩa. Bốn bát bao gồm: một canh bóng thả, một chân giò hầm măng khô, một mọc nấm thả và một miến. Với những gia đình có điều kiện họ còn chuẩn bị thêm một bát su hào thái chỉ, một bát chim hầm để nguyên con.

Bốn đĩa bao gồm: một thịt gà, một nem rán, một bánh chưng và một giò lụa. Nhiều gia đình đông con cháu, họ còn bày thêm đĩa thịt đông, đĩa giò thủ hoặc đĩa cá kho riềng. Bên cạnh đó thì mứt sen, mứt quất, mứt gừng, chè kho,… được xem là món tráng miệng không thể thiếu.

Đặc biệt, trong những gia đình truyền thống Hà Nội, người ta còn lựa chọn nguyên liệu theo tiêu chí của các cụ ngày xưa. Chẳng hạn như đĩa gà luộc phải dùng gà trống thiến. Hoặc xôi gấc phải có màu đỏ tươi đẹp mắt. Mâm cổ ngày Tết chỉnh chu như thế phần nào thể hiện được ước muốn tài lộc, no ấm của gia đình.

2.2. Cách bày trí mâm cỗ ngày Tết miền Nam

Những món nhất định phải có

Mặc dù mâm cơm ngày Tết miền Nam thường có gì cúng nấy, phụ thuộc vào điều kiện gia đình, tuy nhiên có những món tuyệt nhiên không thể thiếu. Thịt kho hột vịt, khổ qua nhồi thịt, tôm khô củ kiệu, gỏi ngó sen, lạp xưởng, bánh tét, bánh ít là những món nhất định phải có. Đặc biệt ở những gia đình miền Tây Nam Bộ, người ta còn cho thêm món lẩu cù lao hoặc cá tai tượng chiên xù.

Cũng giống như miền Bắc, mâm cơm cúng miền Nam ngoài những món chính còn có thêm món tráng miệng. Họ thường dùng các loại mứt từ trái cây như: dừa, me, mãng cầu,… để đặt lên mâm cỗ. Đồng thời, các món mứt này cũng thường được chọn để đãi khách ngày đầu Xuân.

Chuẩn bị món ăn theo ngũ hành

Những món ăn phải có trong mâm cơm ngày Tết miền Nam đều tương ứng với từng đặc trưng trong ngũ hành. Ví dụ như món thịt kho tàu có vị mặn sẽ ứng với hành Thủy. Củ kiệu chua ngọt ứng với hành Mộc. Thông thường, để món ăn hài hòa, người ta sẽ kết hợp hai món này với nhau. Vị chua ngọt củ củ kiệu sẽ làm dịu vị mặn của thịt kho tàu. Đúng như nguyên tắc bổ trợ trong ngũ hành.

Bên cạnh đó, trong món thịt kho tàu người ta thường cắt thịt thành khối vuông, tượng trưng cho âm. Còn trứng hình tròn, tượng trưng cho dương. Đây là nguyên lý hài hòa âm dương mà người miền Nam vẫn thường vận dụng trong đời sống sinh hoạt hằng ngày.

Tương tự, khổ qua nhồi thịt có vị đắng, ứng với hành Hỏa. Vị ngọt trong đại đa số món mứt tráng miệng ứng với hành Thổ. Và vị cay trong từng chén nước chấm ứng với hành Kim. Ngoài ra, những món ăn này còn thể hiện ước mong mọi việc được suông sẻ, hạnh phúc trong năm mới thông qua việc chơi chữ. Chẳng hạn như mâm cỗ bao giờ cũng có món khổ qua nhồi thịt, thành viên nào cũng nên ăn một miếng để những khó khăn của năm cũ qua đi, chào đón một năm mới với vô số những điều tốt đẹp.

3. Bật mí cách làm hai món canh trong mâm cơm cúng ngày Tết

3.1. Canh bóng thả

Cứ mỗi lần nhìn thấy canh bóng thả thì hương vị ngày Tết như ùa về. Đây là món ăn chưa bao giờ vắng mặt trong mâm cỗ cúng tổ tiên. Tiết trời đầu Xuân ở miền Bắc lành lạnh, húp một bát canh bóng thả nóng hổi, có vị đậm đà từ xương và rau củ, rất dễ khiến người ta siêu lòng.

Nguyên liệu chuẩn bị

200 gram da heo phồng

20 gram gừng

2 quả trứng gà

5 gram bột bắp

100 gram giò sống

200 gram xương heo

50 gram cà rốt

50 gram đậu Hà Lan

50 gram gấc

20 gram hành tây

100 gram súp lơ xanh

50 gram nấm hương

50 ml rượu trắng

Gia vị: nước mắm, hạt nêm, đường trắng, muối, tiêu

Hướng dẫn cách sơ chế nguyên liệu nấu canh bóng thả

Da heo phồng mua về đem ngâm với nước ấm cho mềm, sau đó rửa bằng rượu trắng và gừng giã nhuyễn để loại bỏ mùi hôi. Cà rốt và su hào gọt vỏ, cắt miếng vừa ăn. Nếu khéo tay có thể tỉa thành hoa cho đẹp mắt. Súp lơ chẻ miếng nhỏ, cho vào thau nước muối pha loãng ngâm khoảng 15 phút, vớt ra xả lại với nước. Đậu Hà Lan nhặt bỏ xơ. Nấm hương cắt bỏ chân, rửa sạch. Việc lựa chọn các loại rau củ nhiều màu sắc sẽ giúp món canh thêm đẹp mắt.

Trộn giò sống với thịt gấc để tạo màu đẹp mắt. Nêm vào 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê tiêu, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, trộn đều và để khoảng 15 phút cho gia vị tan đều.

Đập 2 quả trứng gà vào tô, khuấy đều và cho vào chảo chiên chín.

Hướng dẫn cách làm bóng bì và nấu canh

Trải bóng bì ra thớt, dùng muỗng phết giò sống lên trên nhằm tạo độ kết dính để đặt trứng chiên vào. Cuộn bóng bì và dùng hành lá đã chần sơ với nước sôi cột chắt. Cho bóng bì vào nồi hấp chín.

Xương heo mua về rửa sạch, chần sơ qua nước sôi để loại bỏ mùi hôi. Sau đó cho vào nồi cùng 1 lít nước lọc và bắt đầu ninh. Trong quá trình ninh, thường xuyến vớt bọt nổi lên trên để nước canh trong hơn.

Hầm xương khoảng 45 phút hoặc 1 giờ thì lần lượt vớt ra ngoài, cho các loại rau củ vào. Nêm nếm gia vị vừa ăn thì mới thả bóng bì đã cắt vào. Canh sôi lại thì tắt bếp. Vớt hết rau củ và bóng bì ra ngoài. Khi nào dùng mới cho nước canh vào. Cách này giúp rau củ vẫn giữ được màu sắc tươi tắn.

Cách nấu canh bóng thả có đôi chút tỉ mỉ, cầu kỳ nhưng lại mang nhiều ý nghĩa vào dịp Tết cổ truyền. Từng miếng bóng bì mềm mềm, dai dai hòa với vị rau củ tươi mát và nước hầm xương đậm đà mang đến bữa cơm gia đình thật đầm ấm.

3.2. Canh khổ qua nhồi thịt

Nếu ngày Tết miền Bắc có món canh bóng thả truyền thống thì miền Nam lại không thể thiếu món canh khổ qua nhồi thịt.

Nguyên liệu chuẩn bị

3 trái khổ qua

200 gram thịt xay

30 gram nấm mèo

20 gram ngò rí

30 gram nấm hương khô

50 gram hành lá

50 gram nấm rơm

40 gram miến

Gia vị: muối, tiêu xay, đường trắng, hạt nêm

Hướng dẫn cách làm nhân nhồi khổ qua

Nấm hương, nấm mèo và miến tàu đem ngâm trong nước ấm cho nở mềm rồi cắt thành sợi nhỏ. Hành lá nhặt sạch, cắt phần đầu trắng ra để riêng, còn phần lá hành xanh cắt nhuyễn.

Trộn thịt xay, nấm mèo, nấm hương, miến tàu và hành lá vào chung với nhau, nêm thêm 1 muỗng cà phê muối, 2 muỗng cà phê hạt nêm, 2 muỗng cà phê tiêu xay và 2 muỗng cà phê đường. Để yên từ 10 đến 15 phút cho gia vị tan đều.

Khổ qua cắt khúc đôi hoặc khúc 3 vừa ăn, nạo bỏ ruột, rửa lại với nước rồi dùng khăn giấy thấm cho sạch nước. Dùng muỗng múc hỗn hợp nhân thịt và nhồi vào khổ qua. Nén chặt để nhân không bị rơi ra ngoài khi nấu.

Hướng dẫn cách nấu canh khổ qua

Bắc nồi lên bếp, cho vào 800 ml nước lạnh, thêm nấm rơm đã rửa sạch, đầu hành và khổ qua vào. Nấu lửa lớn đến khi nước trong nồi sôi thì nêm nếm gia vị vừa ăn và hầm khổ qua khoảng 1 tiếng với lửa nhỏ cho mềm.

Để kiểm tra độ chín của khổ qua, dùng nĩa xiên vào. Nếu thấy nĩa dễ dàng xiên qua thì nghĩa là khổ qua đã mềm. Lúc này bạn có thể tắt bếp, rắc thêm ít hành ngò cắt nhuyễn và chuẩn bị thêm chén nước mắm ớt là có thể thưởng thức.

Mặc dù mâm cơm ngày Tết ở hai miền Nam Bắc có sự khác nhau về cách bày soạn, song hầu hết mỗi gia đình đều rất chăm chút và trân trọng trong từng mâm cỗ cúng tổ tiên. Đây không chỉ là sự tín ngưỡng mà còn thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc qua bao đời.

Lệ tổng hợp

Ý Nghĩa Mâm Ngũ Quả Miền Nam

Mâm ngũ quả miền Nam cần gì?

Các loại trái cây trong mâm ngũ quả miền Nam mang ý nghĩa riêng nhưng đều thể hiện mong ước về ngũ phúc là phúc, lộc, thọ, an, ninh, và thể hiện tục lệ thờ cúng tổ tiên, ông bà bày tỏ lòng hiếu thảo, nhớ công ơn của thế hệ ông cha cho con cháu đời sau có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Các loại trái cây thích hợp để bày trong mâm quả là:

Mãng cầu: Cầu nguyện.

Dừa: Đọc giống chữ “vừa “, không thiếu.

Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy, no ấm.

Xoài: Đọc gần giống chữ xài,nghĩa là tiêu xài không thiếu thốn.

Sung: Ý nghĩa sung sướng, sung mãn, sức khỏe lẫn tiền bạc.

Thơm: Thơm tho, danh tiếng.

Dưa hấu, bưởi: Nhiều may mắn, thành đạt.

Thanh long: Tượng trưng cho rồng, con vật linh thiêng, quyền lực, thể hiện may mắn, thành công, tài lộc.

Phật thủ: Bàn tay phật che chở, bao bọc.

Đào: Thăng tiến.

Quất: Hạnh phúc.

Nho: Tượng trưng cho sự phong phú của cải vật chất, hóa giải điều xấu, đem lại may mắn và thành công.

Mâm ngũ quả miền Nam ngày tết

Mâm ngũ quả ngày tết miền Nam thể hiện mong ước “cầu sung vừa đủ xài ” là cầu sung túc vừa đủ thể hiện sự khiêm tốn, bình dị. Mỗi năm vào dịp tết, các gia đình miền Nam đều chuẩn bị, dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ sạch sẽ để đón chào mùa Xuân đang đến.

Quan trọng không thể thiếu là mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả miền Nam là một nét văn hóa ngày tết ăn sâu vào đời sống tinh thần của người Việt Nam. Mâm trái cây đầy đủ màu sắc trưng bày đẹp mắt, trang trọng thể hiện:

Lòng tôn kính với tổ tiên, với trời Phật, thần linh

Niềm tin tưởng nhiều may mắn, phúc lộc sẽ tới

Mang theo không khí ngày tết tươi vui, rộn ràng

Cách bày mâm ngũ quả miền Nam

Theo phong tục miền Nam cách trình bày mâm ngũ quả phù hợp mang lại nhiều phúc lành, bình an, tài lộc và đẹp mắt như sau:

Các loại trái cây tươi rửa sạch sẽ và để khô ráo chuẩn bị mâm cúng vừa đủ số lượng quả đã chuẩn bị.

Ngày tết gia đình miền Nam không thể thiếu dưa hấu. Dưa hấu được cắt phần đuôi để dưa hấu có thể đứng trên dĩa dễ dàng hơn. Người ta có thể khắc chữ mang ý nghĩa may mắn như phúc, lộc, vạn sự như ý lên dưa hấu, bưởi hay dừa để đẹp mắt và mong muốn được như chữ đã khắc.

Nếu không khắc chữ người ta dán giấy đỏ của người Trung Hoa lên dưa hấu hay bưởi, buộc nơ thêm phần đẹp cho mâm cúng. Đối với dưa hấu, người ta quan niệm cúng một cặp để cân xứng trên bàn thờ hay bàn tiếp khách,… cầu mong hạnh phúc đong đầy, may mắn. Tùy theo mỗi gia đình, ngoài cặp dưa hấu còn thêm dưa hoàng kim trong mâm ngũ quả vì tên đẹp, nhiều tiền vàng.

Phần mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài sắp xếp quy quy tắc như sau: Dừa, đu đủ có kích thước to đặt phía dưới, còn lại xoài, mãng cầu xếp xen kẽ, sung để phía trên cùng.

Đây là mâm cơ bản. Nhiều gia đình để tạo thêm màu sắc còn thêm Thanh long , dứa xen kẽ màu sắc, chùm nho cũng xếp trên cùng tạo hình sao cho như một tòa tháp nhỏ, quả lớn nặng phía dưới, quả nhỏ hơn phía trên.

Mâm ngũ quả miền Nam đẹp mắt khi sắp xếp các loại quả hài hòa phù hợp với mục đích lễ cúng. Cụ thể hơn về mâm ngũ quả cho từng dịp như sau:

Vào ngày tết, mâm ngũ quả được sắp xếp theo lời mong ước “cầu sung dừa đủ xài” thêm dứa, dưa hấu, thanh long,… đầy đủ màu sắc. Mâm quả lúc này có ý nghĩa an khang, thịnh vượng.

Trên dưa hấu, dừa điêu khắc chữ càng tăng thêm vẻ đẹp của ngày Tết mang lại màu sắc mùa Xuân hạnh phúc.

Mâm ngũ quả ngày cưới hỏi với mong ước hạnh phúc bền vững và sự tôn kính với ông bà tổ tiên cũng như báo cáo rằng con cháu trong gia đình cưới vợ hoặc cưới chồng. Nhiều gia đình kết trái cây thành hình tháp cao, hoặc cắt tỉa thành hình Long Phụng.

Mâm ngũ quả giản dị hay cầu kỳ tùy thuộc vào gia đình bạn. Tuy nhiên trong mâm luôn đầy đủ các loại quả tươi mới và trưng bày đẹp mắt, hài hòa, giữ gìn truyền thống tốt đẹp bao đời nay. Mâm ngũ quả miền Nam vừa tô điểm sắc màu cho không gian thêm sinh động, vừa mang niềm tin vào những lời cầu nguyện cho cuộc sống hạnh phúc hơn.

Ý Nghĩa Và Những Món Ngon Trong Mâm Cơm Tết Miền Nam

Mâm cỗ Tết miền Nam thường phóng khoáng hơn cả với nhiều món “lạ mà quen” mang dấu ấn văn hoá xứ Nam Bộ. Bằng chứng là cứ đến bất kỳ một nhà nào ở miền Nam ngày Tết hoặc cận Tết, bên cạnh bánh tét bạn sẽ bắt gặp ngay những món ăn hết sức thân thuộc như: canh khổ qua dồn thịt, thịt kho hột vịt nước cốt dừa, lạp xưởng tươi quyến rũ các món ngâm chua như lỗ tai heo ngâm giấm, tôm khô củ kiệu được cánh mày râu rất ưa chuộng trên bàn nhậu ngày Tết.

Cũng giống như canh bóng thả, canh khổ qua dồn thịt là một món canh không thể thiếu trên mâm cỗ Tết miền Nam. Không cần quá cầu kỳ với những cuốn, bóng và cách nấu nhiều gia vị, canh khổ qua dồn thịt cũng bình dị và hồn hậu như người miền Nam.

Tuy là một món ăn dân dã, nhưng canh khổ qua dồn thịt chứa đựng nhiều yếu tố tâm linh theo suy nghĩ của người miền Nam. Theo truyền thống, người dân ở đây ăn món này đầu năm để cầu mong mọi chuyện không may mắn trong năm cũ sẽ qua đi, một năm mới bình yên, hạnh phúc sẽ đến.

Ngoài là món ăn tâm linh, món canh khổ qua còn rất thích hợp trong thời tiết nắng ấm của miền Nam khi nó có tác dụng thanh nhiệt rất tốt cho sức khỏe.

Món ăn phổ biến thứ hai trong mâm cơm tết miền Nam là thịt kho hột vịt nước cốt dừa, còn được gọi là thịt kho tàu. Những ngày cận Tết, các bà nội trợ của gia đình đã sửa soạn đi chợ mua loại thịt ba rọi, trứng vịt, nước dừa xiêm tươi.

Thịt ba rọi mua về được rửa với nước muối, sau đó rửa lại bằng nước sạch. Thái thịt thành từng khúc cỡ ba ngón tay và ướp với các loại gia vị như nước mắm, muối, đường, tỏi, hành tím, ớt sừng trâu bằm nhỏ… trong khoảng 30 phút để ngấm gia vị. Hột vịt đem luộc chính, bóc bỏ vỏ. Đặt nồi lên bếp, cho nước dừa tươi, nước lạnh vào đun sôi. Sau đó cho thịt vào, khi thịt vừa mềm thì cho trứng vào, nêm lại gia vị, để nhỏ lửa và ninh đến khi thịt thật mềm. Nồi thịt kho được đánh giá là thơm ngon và đẹp mắt khi nước trong nồi có màu vàng cánh gián đặc trưng.

Lạp xưởng hay lạp xường là một món ăn không thể thiếu trong ngày Tết. Lạp xưởng được làm từ thịt nạc và thịt mỡ heo xay nhuyễn trộn với rượu, đường rồi nhồi vào ruột lợn khô để chín bằng cách lên men tự nhiên. Lạp xưởng phơi là “lạp xưởng khô”, còn không phơi là “lạp xưởng tươi”. Thường được mang chiên hay nướng, mùi thơm thì nức mũi ngay từ xa.

Trước đây, người ta chế biến lạp xưởng chủ yếu từ heo, nhưng sau đó “sáng tạo” thêm, nào là bò, tôm… thậm chí có cả loại cho người ăn chay.

Tai heo ngâm giấm là món ăn lên men chua truyền thống, mâm cỗ miền Nam mà không có món này là thiếu sót vô cùng lớn đó. Đặc trưng của món tai heo ngâm giấm là vị chua ngọt hài hòa cùng độ giòn dai của tai heo.

Tai heo ngâm giấm là món ăn được nhiều người yêu thích bởi vị chua ngọt hài hòa và nhất là cảm giác miếng tai heo giòn sừn sựt, cay cay thơm thơm. Món ăn này ngon nhất khi cuốn bánh tráng, ăn kèm bún và rau sống, đây cũng là món khoái khẩu được cánh mày râu rất ưa chuộng trên bàn nhậu ngày Tết.

Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến món tôm khô ăn với củ kiệu ngâm chua. Củ kiệu ngâm chua ăn kèm tôm khô luôn xuất hiện trên mâm cỗ Tết miền Nam. Tuy chỉ là một món ăn bình dị nhưng quá trình chuẩn bị khá công phu. Ngay từ giữa tháng chạp, các bà nội trợ đã lo đi chợ tết tìm mua củ kiệu về để muối chua cho gia đình.

Củ kiệu được ngâm với nước tro, làm sạch rễ và lá rồi phơi nắng cho vừa héo là được. Lấy một hũ keo sạch, cho củ kiệu vào, cứ một lớp kiệu một lớp đường rồi đậy kín nắp lại. Trong khoảng 10 ngày là củ kiệu tự lên men, có thể dùng được. Khi ăn món này, người dân miền Nam thường kèm theo một ít tôm khô để món ăn thêm đậm đà, ngon miệng.

Mâm Cơm Ngày Tết: Mâm Cỗ Cúng Của Người Miền Nam

Mỗi vùng địa lý, mỗi miền Nam Bắc đều có phong tục riêng, ngay đến mâm cỗ cúng ngày Tết cũng có đôi chút khác biệt so với người miền Bắc.

Đối với người miền Nam, mâm cơm cúng Tất niên và mùng 1 cũng có những món ăn đặc trưng như miền Bắc. Tuy nhiên, các món ăn có phần phong phú hơn, đủ vị chua, cay, mặn, ngọt. Các món ăn cổ truyền của miền Nam không chỉ còn là vấn đề ẩm thực mà còn là văn hóa tâm linh, một lòng hướng về tổ tiên, cội nguồn.

Bánh tét

Bánh chưng, bánh tét đều tượng trưng cho sự no ấm, không thể thiếu trong ngày Tết. Miền Bắc có bánh chưng thì miền Nam có bánh tét.

Đòn bánh Tét mang nhiều ý nghĩa nhân sinh cao cả. Bánh chưng miền Bắc thể hiện cho trời đất, còn bánh tét miền Nam lại mang ý nghĩa tình mẫu tử. Bánh được bọc nhiều lá như người mẹ bọc lấy người con, ăn bánh Tét lại nghĩ về mẹ, sống với mẹ, như chị em đùm bọc lẫn nhau cùng một mẹ sinh ra. Chiếc bánh nhìn giản đơn nhưng thấm đẫm triết lý của người miền Nam về con người và cuộc sống.

Thịt kho

Món thịt kho tàu tuy giản dị nhưng bao năm qua luôn giữ vị trí không thể thiếu trên mâm cơm ngày Tết. Chỉ mâm cơm cúng của miền Nam mới có món ăn hấp dẫn này.

Thịt kho tàu là món ăn hiếm hoi xuất hiện trong cả thực đơn hàng ngày lẫn mâm cỗ Tết. Với thịt, trứng, vị đậm đà, màu sắc bắt mát, món ăn này mang đến sự ấm cúng, sum vầy. Sự hoà hợp các nguyên liệu thể hiện tình cảm gia đình hòa thuận, yên vui. Hương vị và ý nghĩa đã khiến thịt kho tàu trở nên quen thuộc và trường tồn cùng Tết của người miền Nam.

Canh khổ qua (canh mướp đắng)

Canh khổ qua cũng là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết. Theo quan niệm của người miền Nam thì canh khổ qua là món ăn để mong ước sẽ qua đi sự cơ cực, không may mắn bắt đầu một năm mới tươi sáng. Món canh tuy hơi đắng nhưng lại là món ăn có tác dụng tốt cho cơ thể.

Bánh tráng cuốn

Trong mâm cỗ ngày tết còn một món ăn quen thuộc nữa là món bánh tráng cuốn. Bánh tráng trắng cuộn lấy thịt heo hoặc tôm cùng rau xanh hòa quyện mang hương vị thanh đạm, thể hiện cho một năm may mắn, tươi mới và tràn đầy sinh lực.

Củ kiệu tôm khô

Thật là thiếu sót nếu không nhắc đến món củ kiệu tôm khô, món ăn tuy bình dị nhưng là món ăn không thể thiếu, luôn xuất hiện trên mâm cỗ ngày tết.

Tôm khô củ kiệu là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người dân Sài Gòn. Ngày Tết sẽ mất đi nhiều ý nghĩa nếu như không có sự kết hợp hài hòa của củ kiệu và tôm khô, nó cũng giống như sự kết hợp của bánh chưng xanh – dưa hành – thịt mỡ vậy.

Các món ăn trên mang đậm bản sắc văn hóa ẩm thực của người Nam bộ. Bên cạnh đó cũng có các món như gà luộc, nem rán, xôi gấc… giống miền Bắc.

Tuy có đôi chút khác nhau về các món ăn giữa các vùng miền nhưng tất cả đều có chung một ý nghĩa là tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên, cầu cho một năm mới ngập tràn hạnh phúc và nhiều may mắn.

An Mai