Đề Xuất 11/2022 # Tục Cúng Đất Vùng Ngũ Quảng / 2023 # Top 17 Like | Herodota.com

Đề Xuất 11/2022 # Tục Cúng Đất Vùng Ngũ Quảng / 2023 # Top 17 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về Tục Cúng Đất Vùng Ngũ Quảng / 2023 mới nhất trên website Herodota.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Cúng đất ngày xưa

Hễ đến tháng tám âm lịch, không như bao người khác nhớ đến cái Tết Trung thu, tôi lại nhớ mùa cúng đất. Bởi thời thơ ấu của tôi, dưới thời bao cấp, trẻ quê lấy gì mà ăn Tết Trung thu! Ăn Tết Nguyên đán mà còn chưa đàng hoàng. Trung thu nông thôn sẵn có “ông trăng”, làm gì có đèn ông sao mà rước…Khá lắm, cha mẹ mua cho dăm cái kẹo loại trẻ con bây giờ mời không thèm đụng.

Nhưng cúng đất thì khác. Gia đình nào cũng phải làm cỗ bàn tươm tất. Không thể thiếu con gà trống to hết cỡ. Rồi nem, chả, cá tôm. Ngày cúng đất trong nhà tấp nập khách khứa ra vào. Mâm thớt khua chí chát. Sau đó là đến chuyện trả nợ miệng. Ba tôi lại được bà con xóm giềng mời đi ăn cúng đất giáp vòng cho đến hết tháng tám. Tất nhiên ông dẫn tôi đi cùng. Tôi sướng như lên tiên. Hết tháng tám, tôi lại trở về với bữa cơm độn khoai sắn như mọi người. Thế nên thằng bé “xấu máu ăn” như tôi nhớ mùa cúng đất (để được ăn ngon) là phải thôi!

Thông thường gia đình lựa chọn ngày tốt, sắm sửa lễ vật để cúng đất, còn gọi là cúng Thần Hoàng Bổn Xứ. Tùy theo mỗi vùng miền, mà trên bàn lễ sắp đặt khác nhau. Theo các “bô lão”, trên bàn thờ phải có hai mâm với hai bát hương riêng. Một bàn cúng Thần Hoàng Bổn Xứ là các vị thần chức lớn cai quản trong địa phương. Bàn kia là cúng mâm hội đồng, bao gồm các vị thần có chức sắc nhỏ hơn và các cô hồn cát đẳng, không nơi nương tựa…

Trên bàn cúng đất phải đầy đủ bát hương, chân đèn, chén nước, bài trí theo “thiết kế” của người xưa như “đông bình tây quả”, hương đèn, vàng bạc, giấy tiền, giấy đất, hạt nổ (gạo muối, lương khô)… Phẩm vật thường có cơm, xôi, chè, thịt heo, con gà luộc, cá chiên, các thứ xào, trộn, bánh tráng nướng… Bàn hạ còn có thêm một đĩa cua luộc, cá nướng và một bát cháo thánh (cháo trắng)… Mấy món không thể thiếu được là đĩa sắn, khoai, đậu, môn, rau khoai luộc, chén nước ruốc… Ngoài ra, còn có một bộ đồ thần để đốt. Trước khi cúng, gia chủ còn làm một cái “xà lắt” bằng bẹ chuối treo sát chân bàn. Cúng xong, gia chủ bỏ các món ăn vào mỗi thứ một ít. Người nhà sẽ mang ra ngã ba đường cái để treo.

Bàn đặt ở trước nhà, gia chủ đứng từ trong nhà lạy ra và khấn vái tên đầy đủ các thiên thần cai quản trời đất, vùng đất cụ thể, nhà cửa của gia chủ… Đặc biệt còn dâng cúng cả những cô hồn người Chăm… từng cư trú trên địa bàn Huế, cũng như những hài cốt tiềm ẩn trong đất. Cũng chính vì có đối tượng là cô hồn người dân tộc thiểu số nên mới bày biện món rau khoai luộc chấm nước ruốc, xâu cá tôm nướng.

Cúng đất thời hiện đại rất linh đình, hàng mã ngũ kim đẹp rực rỡ, đốt hàng giờ liền không hết. Sắm sửa cỗ bàn đã có nhà hàng “di động” đến hợp đồng lo liệu. Vừa thắp nhang lễ bái đã thấy bia bọt lai láng trên hai bàn thượng hạ. Rượu thì rượu ngoại. Thế mới hay đời sống người dân ta đi lên, các ông thần bước sang thế kỷ XXI ” ăn theo” sướng thật!

Cúng đất bây giờ là dịp để mời mọc đồng chí, đồng nghiệp. Dân mua bán kinh doanh thì PR đối tác, bạn hàng. Có anh bạn tiết lộ, một tháng cúng đất bỏ cơm nhà hết 25 bữa. Có ngày chạy sô hai, ba nơi. Anh bạn bảo: Không đi không được, “sợ mếch lòng”.

Những người làm hàng mã vượt “chỉ tiêu” doanh thu nhờ cúng đất đã đành. Cả làng chuyên làm hàng hột nổ ( làng Sình – xã Phú Mậu, Phú Vang, Thừa Thiên Huế) cũng kiếm chút cháo bù lỗ thời gian nông nhàn. Ngoài thị trường giá gà trống lên vùn vụt như giá vàng phi mã. Riêng cái khoản coi giò gà đoán tài lộc của mấy ông thầy bói cũng ăn nên làm ra.

Thiết nghĩ, cúng đất là dịp để gia đình, bạn bè họp mặt sau khi mùa vụ đã gặt hái xong. Tục lệ này nhằm thắt chặt tình cộng đồng hàng xóm, láng giềng. Cúng đất còn là dịp để các bà, các chị thể hiện sự khéo léo, giỏi giang trổ tài nữ công gia chánh. Ngày xưa tiệc tùng trong ngày cúng đất chỉ mang tính nghi lễ, đơn sơ chứ không có lệ “chiếu trên, chiếu dưới” như bây giờ.

Tục Cúng Đất Ở Quảng Trị Quê Tôi / 2023

Tương truyền năm 1306, sau khi vua Nhà Trần gả công chúa Huyền Trân cho vua Vương Quốc Chămpa là Chế Mân để đổi lấy sính lễ là vùng đất Châu Ô, châu Rí thì những cư dân nuớc Đại Việt đã vào sinh sống trên mảnh đất này. Xứ Huế, Thuận Hóa quê tôi, thuộc châu Ô (Theo Ô Châu cận lục của tác giả Dương Vân An).

Những bậc cao niên trong làng cho hay, những ngày đầu lập nghiệp trên vùng đất mới, cư dân Đại Việt được Thổ thần đất đai (Thổ địa) và những cư dân bản địa, đặc biệt linh hồn những cư dân Chămpa giúp đỡ, phù hộ. Để bày tỏ lòng tri ân, cư dân xưa bèn cúng chư vị thần linh nên tục cúng đất xuất hiện từ đó. Cúng đất hay còn gọi là lễ “Kỳ an Thổ thần” với quan niệm của người Việt xưa “Đất có thổ công, sông có hà bá”. Thời gian cúng đất thực hiện vào những ngày tốt, giờ tốt,”giờ hoàng đạo” của tháng Hai hoặc tháng Tám Âm lịch. Tối kị giờ Dần vì giờ Dần thần không hưởng dân quê tôi quan niệm như thế.

Phẩm vật cúng đất trên hai bàn thượng và trung.

Như vậy tục cúng đất có từ lâu đời, là nét đẹp trong đời sống tâm linh của người Việt sống trên mảnh đất từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi. (Vùng đất thuộc đất sính lễ xưa). Một mâm cúng đất đầy đủ phải có 3 bàn. Bàn thượng gồm lễ vật: Bộ áo Thổ thần, nải chuối chín, bình hoa, con gà, đĩa xôi, những chén chè. Gà cúng đất phải được lựa chọn kỹ. Đó là những con gà trống kiến (gà ta) có mào cờ đỏ, lông vàng óng mượt, chân vàng. Đặc biệt gà vừa đúng giò (không non mà cũng không già), béo mập. Khi cúng gà phải được giữ nguyên bộ lòng, cùng một ít huyết gà tươi chưa luộc. Một điều tối kị trong tục cúng đất là không cúng gà “mồng trứt”, chân chì, lông nổ nhiều màu.

Người dân quê tôi quan niệm cúng những con gà có đặc điểm như thế sẽ mang điều xấu đến gia chủ. Trước lễ cúng đất, gà được nuôi nhốt trong lồng ba ngày cho ăn thóc và uống nước sạch. Để “tinh tấn” trước khi dâng lên thổ thần đất đai. Bàn trung gồm: Hai bộ áo Bà, 5 bộ áo ngũ phương với lễ vật là miếng thịt heo luộc bỏ nhúm muối hạt, nhiều đĩa xôi nhỏ, nhiều chén chè, đặc biệt có 3 đĩa gồm trứng luộc, tôm, cua, miếng “thịt tợ” (Miếng thịt heo mỡ luộc) và đĩa rau khoai luộc chén mắm, cùng với một gắp cá đủ loại nướng vàng. Bàn hạ gồm: Áo binh đủ màu, số lượng áo tùy vào gia chủ, hạt nổ ngũ sắc, muối sống, gạo, “cháo thánh”, đĩa khoai, sắn, ngô luộc cùng một đĩa trái cây, một mâm cơm với đầy đủ thức ăn các loại. Mỗi bàn cúng đều có đĩa trầu cau và ly rượu trắng.

Mâm lễ cúng đất phải được đặt ở vị trí trước nhà gia chủ. Người Huế có câu “Cúng đất cúng ra, Cúng bà (cúng lễ đầy tháng cho em bé) cúng vô”. Gia chủ đứng ở trong nhà cúng ra. Danh sách dâng cúng được gia chủ ghi vào “Giấy sớ” và được đọc lên khi cúng gồm Thần “Man Di, Mọi Rợ” (thần linh vùng đất Chămpa), thần đất đai nơi gia chủ sinh sống, đến thần núi, thần sông… Mâm lễ còn ghi dâng cúng cả những linh hồn, oan hồn Chămpa không ai thờ cúng nơi gia chủ sinh sống. Khi lễ cúng gần xong, gia chủ làm một “xà lét” bằng bẹ chuối, bỏ vào đó một ít thức ăn đủ loại rồi mang ra treo ở gốc cây góc vườn như là khẩu phần mang theo ăn trên đường về cho thần linh khi đến dự lễ cúng đất.

“Xà lét” có một ít thức ăn cúng xong treo ở góc vườn.

Khi gần tàn hương, gia chủ rót nước chè, trà còn “áo giấy” sẽ được đốt trên một cái dàn tre sạch sẽ. Tuyệt đối không để áo giấy tiền vàng rơi xuống đất sẽ bị uế tạp, thần không nhận. Cuối cùng, phẩm vật sau cúng đất sẽ được mời bà con hàng xóm cùng chung vui bởi họ quan niệm “bán bà con xa mua láng giềng gần”, cũng là dịp liên hoan giao lưu để thắt chặt “tình làng nghĩa xóm”. Và quan trọng nhất là gia chủ giữ lại cặp giò ngâm vào ly rượu trắng sau đó mang đến thầy xem bói. Họ quan niệm mọi điều tốt xấu, lành dữ của gia chủ sẽ được thần đất báo ứng.

Tục cúng đất ở quê tôi mang vẻ đẹp của văn hóa tâm linh, rất nhân văn. Vì thế dù hiện nay văn hóa truyền thống có nơi bị mai một nhưng xứ Huế quê tôi vẫn lưu giữ tục lệ này. Đây là nét đẹp truyền thống của cha ông thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc trong việc tri ân “Ăn quả nhớ người trồng cây” đối với tiền nhân nơi mình sinh sống cũng như việc giữ gìn tinh thần đoàn kết, sự giao lưu văn hóa các vùng miền trong đại gia đình dân tộc Việt Nam.

Lễ Tống Ôn Binh Vùng Đất Hòa Đồng Xưa / 2023

Tùy nơi, người ta chọn và định ngày cúng tống cô hồn. Người Hòa Đồng lấy ngày mười sáu, tháng bảy âm lịch làm mốc cúng hằng năm và, cúng tống cô hồn của họ không giống lễ cúng Phóng Diệm Khẩu. Việc cúng là việc chung của mọi người chớ chẳng riêng ai, họ thường cử một người có uy tín trong xóm đứng ra tổ chức.

2. Năm đó, chú Bảy được cô bác trong xóm Long Bình giao việc sắp xếp việc cúng lễ. Cánh đàn ông đốn bốn cây chuối hột lấy thân ràng buộc chắc chắn, những thanh tre kết lại thành khung con tàu. Cánh đàn bà khuấy hồ dán giấy đủ màu sắc lên khung, trông sặc sỡ. Tôi nghĩ trong bụng, chắc là ma quỷ, cô hồn, âm binh phen nầy thích lắm.

Chú Bảy đặt mấy hình nhơn tay cầm dầm chèo nắn bằng đất sét ở trước mũi và sau lái. Rồi, nào vải, nào quần áo, nào nón… đủ thứ cho người dùng được treo khắp lòng tàu. Tôi ngắm nghía con tàu sẵn sàng xuất bến, chở muôn hồn oan khuất về cõi hư vô!

*

Miếng đất nhà chị Năm cặp sát mé sông được chú Bảy chọn làm nơi hành lễ. Mỗi nhà trong xóm tùy điều kiện có thể, hùn nhau mang vật phẩm đến cúng. Người bưng đầu heo, gà luộc, xôi, bánh, trái cây… gạo, muối, nước, nhang đèn, giấy tiền vàng bạc… Nhất là, chú Bảy không quên năm miếng lá bùa trừ tà của thầy Ba Cụm ở núi Két mà tháng trước thiếm Bảy đã khăn gói đi thỉnh.

Chú Bảy khấn vái, mọi người quỳ lạy và thầm nói lời tống tiễn cô hồn thượng lộ bình an, một ra đi không trở lại. Nhang tàn, tất cả các vật cúng được cô bác xếp vào tàu. Chú Bảy cất tiếng hô vang dội như người chiến binh hô xung trận, những chàng trai lực lưỡng trong xóm dang tay khiêng con tàu xuống bến sông. Chú Bảy rót chén rượu rắc đều trước mũi tàu và mọi người đẩy con tàu trôi theo dòng nước giữa những hạt mưa ngâu rớt lâm thâm ướt mặt người!

Mọi người quay trở vô nhà, cảm thấy lòng nhẹ nhõm, nói cười rôm rả như vừa trút gánh âu lo, xui xẻo, bịnh tật…theo con tàu chở khẫm đám cô hồn!

3. Tôi có đôi chút băn khoăn, không biết số thực phẩm trên tàu theo tàu trôi về đâu? Bụng hơi tiên tiếc. Thím Bảy có lẽ hiểu ý, nói:

– Dẫu ba đầu sáu tay, hay bọn cô hồn sống cũng chả đứa nào dám bợ rượu thịt trên tàu. Đám cô hồn chết ở trên tàu nó bẽ lọi tay lìa cẵng.

Vậy, bỏ đồ luôn hả thím?

Chú Bảy cầm chén rượu bước xuống nhà sau.

– Dễ bỏ sao bây!

Chú nói rằng, bà con lo cúng tống ôn binh trên nầy, chớ phía dưới khúc cua sông chòi thằng Đực, tụi giữ trâu ba đời đang đứng chụm nhum đợi tàu.

Tôi không hiểu, hỏi chú: “Tụi nó đợi chi chú?”

– Đợi ngoắc tàu vô lấy rượu thịt, chớ đợi chi!

Thấy tôi bán tín bán nghi, chú cười:

– Tàu tống ôn binh hễ thấy tụi nó kêu là tàu quẹo vô!

Tôi hỏi leo: “Chú thấy bao giờ chưa?”

*

Đời nội, đời tía cho tới đời qua, đều đi bạn giữ trâu nhà hội đồng Trâm bên Đồng Sơn. Hồi đó, nhà giàu nuôi trâu phồn, có phồn mấy trăm con. Qua lùa trâu sang miệt Bãi Hổ, theo người lớn tuổi nói đó là cái bãi để cọp kéo xác người về ăn. Ngủ chờ, đêm nào qua cũng nghe tiếng người khóc, tiếng cọp gầm gừ, tiếng binh khí đánh nhau…hé mí nóp ngó trời đen như mực, gió sột soạt suốt canh thâu… Thỉnh thoảng giật mình vì, rầm rập bước chưn hành quân lên phía rạch Tân Đông. Mãi sau nầy, hương chức làng cùng cô bác trong vùng cúng tống ôn binh thì qua mới biết. Đoạn sông nầy, từng là bãi chiến trường đẫm máu giữa quân Tây Sơn và Nguyễn Ánh chém giết nhau.

Bọn giữ trâu và qua đón tàu, giựt đồ ăn thức uống của bọn cô hồn. Qua đứng dang chưn trên đầu ngọn bặp dừa, bọn kia đứng dưới mé nước. Tàu trôi ra hướng cửa Tiểu, qua hô lớn: “Dừng lại! Dừng lại!”. Tàu đương xuôi dòng ngon lành, qua có cảm giác hình như nó khựng lại, rồi nó cà dựng, cà dựng… nước đẩy, nó chẳng trôi. Bỗng có tiếng hét của đứa nào đó:

– Quay mũi, chạy vô bờ tau biểu!

Chờ lâu, bù mắt lá cắn ngứa sần mình phát ghét. Bọn qua bơi ra sông, nắm đầu tàu kéo vô mé…

*

Dân mình dù sống cảnh đói cơm hay rách áo, dù no đủ hay giàu sang đều mang tâm thức “lá lành đùm lá rách” hoặc luôn nhớ “Nhiễu điều phủ lấy giá gương…” đối với người sống cũng như người đã khuất. Đùm người cơ nhỡ, bộc vong linh vất vưởng lẻ loi! Cúng tống ôn binh, một biểu hiện rất người trong cõi tạm nầy. Người Nam bộ có thể nói “bỏ qua” chớ không nói “tha thứ”, dẫu kẻ ấy từng là lũ cô hồn hãm hại mình!

Cao Thị Hoàng

Phong Tục Cúng Đất Và Hai Bài Văn Khấn Cúng Đất Phổ Biến / 2023

Nghi lễ cúng đất đai rất quan trọng trong cuộc sống của người dân Việt. Cùng tìm hiểu phong tục cúng đất đai và hai bài văn khấn cúng đất phổ biến nhất nhé!Tùy theo phong tục, tập quán vùng miền mà thể thức, lễ vật và nội dung cúng đất có khác nhau, song cho dù ở bất cứ nơi nào trên mảnh đất Việt Nam thì lễ cúng này vẫn vươn tới khát vọng đất nước được thái bình, cửa nhà được yên ấm. “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá”, câu thành ngữ này quá quen thuộc với mọi người và có thể hiểu Thổ Công là vị Thần đất, là Thổ địa…, là “vị đại quan” trong “triều đình” của thế giới tâm linh. Theo quan niệm của nhiều người, thần Thổ địa có nhiệm vụ “cai quản” một vùng đất, một khu vực lãnh thổ nào đó và mỗi ngôi nhà cũng đều có Thổ địa theo dõi, quản lý.

Ngoài lễ cúng Thổ địa kết hợp với giỗ, kỵ như vậy, có khá nhiều gia đình hằng năm cũng cúng Thổ địa, còn gọi cúng đất, với thời gian và thể thức riêng. Ở Đà Nẵng, Quảng Nam việc cúng đất chỉ diễn ra trong tháng 2 âm lịch, chủ yếu được tổ chức từ mồng 10 đến cuối tháng. Việc sắm sửa lễ vật để cúng đất theo nghi thức này khác so với việc cúng theo đám giỗ. Mâm cỗ cúng đất tháng 2 ngoài các món thịt, cá thông thường phải có các đĩa tôm, cua luộc nguyên con; khoai, đậu phụng, bắp tươi nấu; rau xanh, trứng luộc; cá trích nướng; thịt heo nguyên cục; cà chiên; mía cây róc vỏ cắt từng đốt… nói chung các món sắm cúng đất rất dân dã và gần gũi với đời sống của bà con làng quê.

Văn khấn cúng đất

Văn khấn cúng Thổ Công trong nhà

Văn khấn Thổ Công sau đây được dùng cho cả năm tùy theo cúng vào lúc nào mà thay đổi ngày tháng cho phù hợp.

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương. Kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần. Con kính lạy các ngài Thần linh cai quản trong xứ này. Tín chủ là………………………………………………………………

Ngụ tại………………………………………………………………….

Hôm nay là ngày……….tháng……..năm………………………….

Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương, hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, bầy ra trước án. Đốt nén hương thơm kính mời: ngày Bản gia Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn thần, ngài Bản gia Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần.

Cúi xin các Ngày thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con tòan gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Văn khấn tạ đất

NAM-MÔ A-DI-ĐÀ PHẬT!

Con kính lạy:

– Quan đương xứ thổ địa chính thần – Thổ địa Ngũ phương Long mạch Tôn thần,

Hôm nay là ngày…tháng…năm…, nhằm tiết ….. Chúng con là:……………

Thành tâm sắm sanh phẩm vật, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Chư vị Tôn Thần về việc lễ tạ thần linh Thổ Địa .

Gia đình chúng con nhờ có duyên lành mà đến an cư lạc nghiệp nơi này. Đội ơn thần linh Thổ địa che chở, ban ân, đất này được phong thủy yên lành, khí sung, mạch vượng, bốn mùa không hạn ách tai bay, tám tiết có điềm lành tiếp ứng. Trong ngoài ấm êm, toàn gia mạnh khỏe.

Nay nhằm ngày lành tháng tốt, gia đình chúng con sắm sửa lễ tạ mong báo đáp ân thâm, tỏ lòng tôn kính. Cúi xin Chư vị Tôn Thần lai giáng án tiền, nhận hưởng lễ vật, chứng minh tâm đức.

Cung kính nghĩ rằng thần linh Thổ địa sẽ tùy duyên ứng biến phù hộ cho gia đình chúng con được an cư, đạt được những điều mong ước, cho nhà cao cửa rộng, cho tăng tài tiến lộc, cho nhân vật hưng long. Âm dữ dương đồng, dốc lòng cầu khấn, cúi xin soi tận, ý khẩn tâm thành.

Kính thỉnh Bản gia tiên tổ liệt vị chân linh đồng lai hâm hưởng.

Cẩn cáo!

Bạn đang đọc nội dung bài viết Tục Cúng Đất Vùng Ngũ Quảng / 2023 trên website Herodota.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!